عصر بازارمدیران خودرو

گلوگاه­‌های انباشت املاک مازاد بانک‌ها

عصر اعتبار- کاهش املاک مازاد در شبکه بانکی مستلزم در نظر گرفتن زنجیره­‌ای از فعالیت­هاست به‌ گونه‌ای که توجه محض به خود بحث واگذاری املاک مازاد بدون در نظرگرفتن سایر حلقه‌­های مفقوده این زنجیره اثربخش نخواهد بود.

گلوگاه­‌های انباشت املاک مازاد بانک‌ها
نسخه قابل چاپ
دوشنبه ۲۵ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۶:۳۴:۰۰

    به گزارش پایگاه خبری«عصر اعتبار» به نقل از ایبنا، در ادبیات اقتصادی رسالت اصلی بانک ­ها تجهیز و تخصیص منابع و به طور کلی واسطه­ گری مالی تعریف شده است که با بنگاه­ داری بانک ­ها و موضوعاتی از قبیل تملک و مالکیت املاک، مستغلات، واحدهای تولیدی و شرکت­ ها اختلاف فاحشی دارد. بر این اساس، «مدیریت املاک مازاد در شبکه بانکی» -شامل املاک مازاد ملکی یا تملیکی-  یکی از موضوعات چالش برانگیز در شبکه بانکی ایران است.

    این موضوع خصوصاً پس از تصویب قانون «رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور» مورخ 1394.02.01 مجلس شورای اسلامی از اهمیت دو چندانی برخوردار شده است. این قانون بانک­ ها را ملزم به فروش یا واگذاری اموال مازاد خود و آزادسازی منابع بلوکه شده به منظور افزایش رونق اقتصادی کشور و پیشگیری از کاهش قدرت نقدینگی بانک‌ها برای اعطای تسهیلات به مشتریان به ویژه بخش‌های مولد در اقتصاد می ­نماید.

    بنابراین شناسایی گلوگاه ­ها و نقاط آسیب فرآیند واگذاری املاک مازاد بانک­ ها حائز اهمیت است به این سبب که عدم موفقیت در واگذاری املاک مازاد ممکن است ناشی از برخی گلوگاه ­ها در فرآیند واگذاری این املاک باشد که با رفع آن­ها و پیشنهاد راهکارهای مناسب، منجر به افزایش واگذاری املاک مازاد و از اینرو کاهش این املاک در پرتفوی دارایی بانک‌ها شود. در این راستا با بررسی فرآیند فروش و واگذاری املاک مازاد در شبکه بانکی برخی نکات حائز اهمیت به شرح زیر است:

    اولین نکته این است که بخشی از افزایش املاک تملیکی و به سبب آن املاک مازاد بانک ناشی از نقاط آسیب و گلوگاه­ هایی است که در فرآیند اعطای تسهیلات وجود دارد. بدین معنی که املاک تملیکی بانک ناشی از ناتوانی تسهیلات گیرندگان در بازپرداخت بدهی به بانک است. این امر نخست منجر به افزایش میزان مطالبات سررسید گذشته، معوق و مشکوک­ الوصول بانک خواهد شد.

    در مراحل بعدی بانک به منظور وصول مطالبات روش­ های متنوعی (تهاتر بدهی، ‌ اقاله و ...) در پیش می­ گیرد. در نهایت تمام این اقدامات منجر به تملیک وثیقه تسهیلات اعطایی که در اکثر موارد املاک هستند خواهد شد و به این ترتیب با ادامه این روند املاک تملیکی بانک و به سبب آن املاک مازاد بانک سیر صعودی به خود می­ گیرد. این امر به شدت متاثر از شرایط حاکم بر اقتصاد کشور است.

    در صورتی‌که که شرایط رکودی بر اقتصاد حاکم باشد تسهیلات گیرندگان در پرداخت دیون خود به بانک­ ها دچار مشکل خواهند شد و همین امر سبب رجوع بانک ­ها به وثایق ملکی تضمین ارائه تسهیلات می ­شود. بنابراین، در گام نخست باید تمهیداتی در هنگام اعطای تسهیلات و اخذ تضامین برای کاهش املاک تملیکی اتخاذ شود. بدین منظور به نظر می ­رسد علاوه بر انجام اعتبارسنجی ­های مناسب هنگام اعطای تسهیلات و در نظر گرفتن تمهیدات مناسب در این خصوص باید در نوع تضامین دریافتی بابت ارائه تسهیلات تجدید نظر شود.

    همچنین، باید تدابیری اتخاذ شود که وثایق از درجه نقدشوندگی بالایی برخوردار باشند و این میزان نقدشوندگی کمتر تحت تأثیر شرایط اقتصادی حاکم بر اقتصاد قرار گیرد. بنابراین تجدید نظر در نوع وثایق تضامین اعتبارات به عنوان یکی از اقدامات پیشگیرانه در خصوص افزایش املاک مازاد و جلوگیری از افزایش شکاف بانکداری با بنگاهداری حائز اهمیت است.

    نکته حائز اهمیت دیگر این است که بخشی از افزایش املاک تملیکی و به سبب آن املاک مازاد بانک ناشی از نقاط آسیب و گلوگاه­ هایی است که در فرآیندهای وصول مطالبات بانک وجود دارد. بدین منظور می ­بایست به مراحل تملیک تا واگذاری و فرآیندهایی که در این فاصله انجام می­ شوند، توجه کرد. تملیک تا واگذاری شامل 4 مرحله تملیک، اخذ سند، رفع موانع حقوقی و فروش یا واگذاری است.

    همان­طور که ملاحظه می­شود هدف بانک از تملیک نهایتاً واگذاری یا فروش آن است. اما نکته مهم دو گام اتصال تملیک به فروش یا واگذاری است که در این مسیر اتصال ممکن است مشکلاتی از قبیل نبود سند یا مشکل­ دار بودن سند و هم­چنین وجود موانع حقوقی بر سر راه واگذاری ملک از قبیل عدم تخلیه بودن ملک وجود داشته باشد. بنابراین، کاهش املاک مازاد در شبکه بانکی مستلزم در نظر گرفتن زنجیره­ای از فعالیت ­هاست که تمام حلقه ­های این زنجیره نقش حائز اهمیتی در فرآیند واگذاری ایفا می­ کنند.

    در واقع واگذاری املاک مازاد اولین حلقه این زنجیره نیست، بلکه در میانه این زنجیره واقع شده است. این امر نشان می­ دهد که توجه محض به خود بحث واگذاری املاک مازاد بدون در نظر گرفتن سایر حلقه­ های مفقوده این زنجیره، شبکه بانکی را به اهداف مورد نظر نخواهد رساند. در واقع عدم انجام اعتبارسنجی­ های مناسب هنگام اعطای تسهیلات به مشتریان، عدم تجدید نظر در نوع وثایق و تضامین دریافتی در قبال اعطای تسهیلات و در مراحل بعدی عدم موفقیت در واگذاری املاک مازاد به علت وجود برخی موانع در واگذاری این املاک، منجر به انباشته شدن املاک مازاد تملیکی بسیاری در شبکه بانکی کشور خواهد شد.

    برچسب ها
    پورسعید خلیلی
    پربازدیدترین های ۲ روز گذشته
      پربازدیدترین های هفته
        دکه مطبوعات
        • اعتبار امروز
        • شماره ۸ اعتبار امروز
        • شماره ۷ اعتبار امروز
        • شماره ۶ اعتبار امروز
        • شماره پنجم
        آخرین بروزرسانی ۲ سال پیش
        آرشیو