عصر بازاربرنج

در زمستان ۹۸؛

امنیت سرمایه‌گذاری در ایران افزایش یافت

عصر اعتبار- شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در ایران براساس پژوهشی که مرکز پژوهش‌های مجلس انجام داده در زمستان سال ۹۸ به بهترین حد خود در ۹ فصل پیش از این دوره رسید.

امنیت سرمایه‌گذاری در ایران افزایش یافت
نسخه قابل چاپ
دوشنبه ۲۳ تير ۱۳۹۹ - ۱۱:۱۳:۰۰

    به گزارش پایگاه خبری«عصر اعتبار» به نقل از ایبنا، مرکز پژوهش‌های مجلس گزارش نهمین سنجش پی در پی و فصلی «شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در ایران» را منتشر کرد. براساس این گزارش، شاخص کل امنیت سرمایه گذاری در ایران در زمستان 1398 کمیّت 5.84 از 10 (10 بدترین حالت) سنجیده شده است. مقدار عددی این شاخص در مطالعه فصل قبل از آن (پاییز 1398)، 6.12 محاسبه شده بود که نشان می‌دهد ارزیابی امنیت سرمایه گذاری در زمستان 1398 نسبت به فصل قبل از آن و برخلاف روندهای گذشته مناسبتر (بهتر) بوده است.

    این در حالی است که شاخص امنیت سرمایه گذاری در پاییز 1397 کمیّت 6.43 و در زمستان  1397 کمیت 6.18، در بهار 1398 کمیّت 6.07 و در تابستان 1398 نیز کمیّت 6.07 بوده است. روند بهبود شاخص امنیت سرمایه گذاری (کم شدن کمیت شاخص) که از پاییز 1397 شروع شده بود، در تابستان 1398 متوقف و در پاییز 1398 (همزمان با ناامنی‌های بعد از افزایش قیمت بنزین در آبان ماه 1398) معکوس شد و به عدد 6.12 رسید. این شاخص در زمستان 1398، (5.84) مناسب ترین ارزیابی امنیت سرمایه گذاری از شروع این مطالعات فصلی از اسفند 1396 تاکنون است.

    بهبود شاخص امنیت سرمایه گذاری در زمستان 1398 در شرایطی اتفاق افتاده که از اول اسفند ماه 1398، ویروس کرونا به تدریج فروش بسیاری از واحدهای تولیدی را تحت تأثیر قرار داد تا حدی که فروش ویژه پایان سال و ایام نوروز 1399 عملاً منتفی شد. این پدیده به برخی کسب وکارها به خصوص پوشاک، ضربه سختی زد. با وجود این واقعیت، ممکن است چنین به نظر برسد که بهبود شاخص امنیت سرمایه گذاری در زمستان 1398 دور از انتظار است.

    در این خصوص لازم است به این نکته توجه شود که این پایش، «امنیت سرمایه گذاری» را می سنجد نه «فروش» یا «محیط کسب وکار» را. آنچه شاخص امنیت سرمایه گذاری می سنجد بیشتر از جنس ثبات قوانین و مقررات، سلامت اداری، تضمین حقوق مالکیت، فرهنگ وفای به عهد در بازارها و ... است که به صورت مستقیم تحت تأثیر شیوع کرونا قرار ندارند. البته می توان انتظار داشت که با توجه به نوسانات نرخ ها در بازارهای ارز و کالاهای واسطه ای در بهار 1399، که از آثار غیرمستقیم شیوع کرونا بود، شاخص امنیت سرمایه گذاری در بهار 1399 نسبت به زمستان 1398 بدتر شود.

    در این دوره از ارزیابی شاخص امنیت سرمایه گذاری، تعداد نمونه ها از جامعه فعالان اقتصادی احصا شده توسط تیم تحقیق، به حدود 85 درصد کفایت قابل تعمیم به جامعه افزایش پیداکرده، لذا نتایج این دوره را با اطمینان بیشتری نسبت به دوره های قبل می توان مورد استفاده قرارداد.

    براساس ارزیابی فعالان اقتصادی مشارکت‌کننده در این پیمایش، در زمستان 1398 نامناسب‌ترین مؤلفه‌های امنیت سرمایه‌گذاری ارزیابی شده به ترتیب عبارت بوده‌اند از:

    1. عمل مسئولان ملی به وعده‌های داده شده (7.98)

    2. میزان اختلال ایجاد شده در اثر تحریم‌های خارجی (7.88)

    3. عمل مسئولان استانی و محلی به وعده‌های اقتصادی داده شده (7.87)

    مناسب‌ترین مؤلفه‌های امنیت سرمایه‌گذاری طی زمستان 1398 نیز به این ترتیب بوده‌اند:

    1. رواج توزیع کالای قاچاق (3.53)

    2. سرقت مالی (پول نقد، کالا، تجهیزات (3.74)

    3. استفاده غیرمجاز از نام و علائم تجاری یا مالکیت معنوی (4.14)

    لازم به یادآوری است فعالان اقتصادی مشارکت‌کننده در این سلسله مطالعات فصلی، نامناسب‌ترین مؤلفه‌های امنیت سرمایهگذاری در ایران در پاییز 1398 را چنین ارزیابی کرده بودند:

    1. وفای به عهد در اجرای قراردادها توسط دولت و شرکت‌های دولتی (8.71)

    2. اِعمال نفوذ و تبانی در معاملات ادارات حکومتی (7.55)

    3. احقاق حقوق قانونی در ادارات دولتی (7.52)

    نامناسب‌ترین مؤلفه برای امنیت سرمایه‌گذاری که فعالان اقتصادی را بیش از همه آزار می‌دهد در این مطالعه هم مانند دوره‌های گذشته، مؤلفه‌های «عمل مسئولان ملی به وعده‌های داده شده» به عنوان رتبه اول و مؤلفه «عمل مسئولان استانی و محلی به وعده‌های اقتصادی داده شده» به عنوان رتبه سوم نامناسب‌ترین ارزیابی‌ها را به خود اختصاص داده‌اند، اما نکته قابل توجه رشد شدید ارزیابی نامناسب از مؤلفه «میزان اختلال ایجاد شده در اثر تحریم‌های خارجی« بوده است که دلیل آن باید بررسی شود.

    این گزارش با استفاده از دو مجموعه داده‌های پیمایشی و آماری و شاخص کلی (ترکیب دو مجموعه داده پیمایشی و آماری)، تهیه شده است. براساس یافته‌های داده‌های پیمایشی در زمستان 1398 ،فعالان اقتصادی مشارکت‌کننده در این پیمایش از آذربایجان شرقی، تهران و البرز، نامناسب‌ترین ارزیابی و استانهای یزد، کهگیلویه و بویراحمد و خراسان جنوبی مناسب‌ترین ارزیابی را از وضعیت مؤلفه‌های پیمایشی شاخص امنیت سرمایه‌گذاری ارائه کرده‌اند. اما پس از تلفیق داده‌های آماری و یافته‌های پیمایشی در این پژوهش، استان‌های تهران، البرز و آذربایجان شرقی نامناسب‌ترین و استان‌های یزد، خراسان جنوبی و همدان مناسب‌ترین وضعیت را از نظر شاخص امنیت سرمایه‌گذاری نسبت به سایر استان‌ها در زمستان 1398 کسب کرده‌اند.

    ارزیابی شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در پاییز 1398 نشان داده بود به‌ترتیب سه استان همدان، خراسان جنوبی و قم جزء مناسب‌ترین‌ها بودند و سه استان کهگیلویه و بویراحمد، تهران و اردبیل به ترتیب جزء نامناسب‌ترین استان‌ها در آن پایش ارزیابی شده بودند. همچنین براساس نتایج این مطالعه، در زمستان 1398 ،از بین 9 حوزه فعالیت اقتصادی، فعالان اقتصادی در 2 حوزه (نفت خام و گاز طبیعی، تأمین آب و برق و گاز )و (هتل، رستوران، تهیه و توزیع غذا) همزمان مناسب‌ترین ارزیابی و فعالان اقتصادی در حوزه‌های (معدن بجز نفت و گاز) و (زراعت، باغداری و جنگلداری) نامناسب‌ترین ارزیابی را از وضعیت امنیت سرمایه‌گذاری ارائه کرده‌اند.

    شاخص کلی امنیت سرمایه‌گذاری در ایران

    براساس پژوهش پشتیبان گزارش حاضر، شاخص امنیت سرمایه‌گذاری، با محاسبه میانگین وزنی مؤلفه‌های پیمایشی و آماری با نسبت 80 به 20 استخراج می‌شود که بر این اساس، شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در فصل زمستان 1398 کمیّت 5.84 از 10 (شاخص 10 به معنای ناامنی مطلق سرمایه‌گذاری) به دست آمده است. (مناسبترین ارزیابی شاخص امنیت سرمایه‌گذاری در طی 9 پایش انجام شده).

    نمودارهای زیر روند تغییرات مؤلفه‌های آماری، مؤلفه‌های پیمایشی و شاخص ملی امنیت سرمایه‌گذاری را نشان می‌دهند. ملاحظه می‌شود که روند بهبود شاخص امنیت سرمایه‌گذاری که از پاییز 1397 شروع شده و در پاییز 1398 متوقف و معکوس شده بود، در زمستان 1398 با شتاب از سرگرفته شده است.

    همچنین جدول زیر نشان می‌دهد که براساس فروض و تعاریف این پژوهش، مناسب‌ترین استان‌ها از نظر امنیت سرمایه‌گذاری در زمستان 1398 به‌ترتیب استان‌های یزد، خراسان جنوبی و همدان بوده‌اند، درحالی که در پایش پاییز 1398 به ترتیب استان‌های همدان، خراسان جنوبی و قم دارای مناسب‌ترین ارزیابی از امنیت سرمایه‌گذاری بوده‌اند. همچنین نامناسب‌ترین استان‌ها از نظر امنیت سرمایه‌گذاری در پایش زمستان 1398 به‌ترتیب استانهای تهران، البرز و آذربایجان شرقی بوده‌اند، درحالی که در پایش پاییز 1398 به‌ترتیب استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، تهران و اردبیل در این لیست قرار داشتند.

     

    برچسب ها
    پورسعید خلیلی