مدیریت نرخ «ارز» یا نرخ «دلار»؟

اعتبار- قیمت دلار در بازار داخلی در ۶ ماه گذشته کمتر از ۱۰ درصد رشد داشته است، این در حالی است که با توجه به تقویت ارزش دلار در بازارهای جهانی، قیمت دلار در برابر یورو بیش از ۱۸ درصد، در مقابل پوند انگلیس و لیر ترکیه حدود ۱۲ درصد، در برابر ین ژاپن حدود ۱۵ درصد و در برابر دلار کانادا حدود ۲۰ درصد رشد داشته است.

نتیجه آنکه در همین مدت نرخ یورو در بازار تهران حدود ۸ درصد کاهش داشته و \r\nمابقی ارزها نیز روند کاهشی داشته‌اند. افزایش شدید قیمت دلار نسبت به سایر\r\n ارزها در شرایطی است که اغلب کشورهای ذکر شده نرخ تورم و بهره‌ای کمتر یا \r\nنزدیک به نرخ تورم و بهره در آمریکا دارند.
\r\n در‌صورتی‌که تفاوت نرخ تورم و بهره در ایران و آمریکا حدود ۲۰ درصد است؛ \r\nبنابراین رشد قیمت دلار در کشور ما، باید بسیار بیش از کشورهای ذکر شده \r\nمی‌بود. عدم افزایش متناسب قیمت دلار و کاهش حدود ۸ درصدی قیمت یورو در \r\nحالی اتفاق می‌افتد که با کاهش شدید قیمت نفت؛ بنابراین منابع ارزی دولت، \r\nکشور بیش از هر زمان دیگری نیازمند استفاده بهینه از این منابع است. جالب \r\nآنکه در واقع بخشی از کاهش جهانی قیمت نفت یا طلا به تقویت ارزش دلار نسبت \r\nداده می‌شود و افزایش قیمت دلار در ایران متناسب با بازارهای جهانی، \r\nمی‌توانست این اثر را تعدیل کند.  یکی از دلایل کاهش قیمت یورو و سایر \r\nارزهای غیر وابسته به دلار، مبنا قرار گرفتن قیمت دلار به جای قیمت سبدی از\r\n ارزهای جهانی به‌عنوان مبنا در سیاست‌های تنظیم بازار ارز بانک مرکزی بوده\r\n است. قیمت دلار در اذهان عمومی نیز به‌عنوان مبنای ارزش پول ملی قلمداد \r\nمی‌شود در صورتی‌که با توجه به ساختار تجارت خارجی کشور و نقش مهم شرکای \r\nتجاری ایران در اروپا و آسیا، واحد پولی این کشورها اهمیت بالایی در مصارف \r\nارزی کشور دارند.
\r\n باید توجه داشت که نسبت قیمت ارزهای جهانی ثابت نیست و به‌طور مشخص در \r\nماه‌های اخیر تلاطم بالایی در این بازارها مشاهده شده است. برای مثال در \r\nکمتر از یک ماه گذشته ارزش فرانک سوئیس حدود ۱۵ درصد افزایش یا ارزش روبل \r\nروسیه حدود ۲۵ درصد کاهش یافته است (در برابر دلار). عوامل متعددی می‌توان \r\nبرای تلاطم در بازار ارزهای جهانی برشمرد، اما آنچه در اینجا مدنظر است \r\nتمایز نرخ دلار به‌عنوان یکی از ارزهای مهم جهانی و نرخ ارز به‌عنوان ارزش \r\nنسبی پول ملی نسبت به سایر واحدهای پولی در دنیا است. تمایز این دو در \r\nشرایط فعلی که ارزش دلار به طور کم‌سابقه‌ای افزایش یافته و از طرف دیگر \r\nمنابع بودجه دولت به‌شدت کاهش یافته بیش از هر زمانی جلب توجه می‌کند.
\r\n در باب سیاست تثبیت نرخ ارز فراوان بحث شده و اشکالات متعددی برای آن \r\nعنوان شده که شوک ارزی دو سال قبل یکی از نتایج آن بوده است، اما فارغ از \r\nدرستی یا نادرستی این سیاست، اجرای صحیح هر روش مدیریت ارزی مستلزم توجه به\r\n قیمت‌های جهانی ارز و تشکیل سبدی از ارزهای مختلف به‌عنوان مرجع و مبنای \r\nسیاست‌های مدیریت نرخ ارز توسط بانک مرکزی است. بدیهی است دلار به‌عنوان \r\nیکی از ارزهای مهم جهانی و واحد پول بین‌المللی وزن بالایی در این سبد \r\nخواهد داشت، اما ضرورت دارد که قیمت سایر ارزها نیز در آن منعکس شود.

دانشجوی دکترای فاینانس، مدرسه اقتصاد استکهلم

ارسال نظر

پس از بررسی تحریریه منتشر می‌شود.

این فرم توسط reCAPTCHA محافظت می‌شود. حریم خصوصی و شرایط استفاده گوگل اعمال می‌شود.