اسکناس‌هایی‌که‌حرف می‌زنند

اعتبار - با وجود آنکه کارشناسان اقتصادی بارها نسبت به پیامدهای اقتصادی حاصل از اسکناس‌نویسی تذکر داده‌اند، تاکنون اقدام عملی مشخصی برای مقابله با نوشتن روی اسکناس‌ها انجام نشده است و مسئولان اطلاعات و آمار دقیقی درمورد زیان اقتصادی ناشی از این مساله ارائه نداده‌اند.

به گزارش پایگاه خبری اعتبار، «ای بهار زندگی من این شب‌های غربت هم تمام می‌شوند»، «فردا امتحان زبان \r\nدارم امیدوارم موفق شوم»، «عید شما مبارک»، «چی میشد از تو زیاد داشتم و \r\nبرای زنم پژو می‌خریدم» و … این جملات نه بخش‌هایی از یک دفترچه خاطرات \r\nیا کارت تبریک که اسکناس نوشته‌هایی است که روزانه میان هزاران یا \r\nمیلیون‌ها نفر از شهروندان این جامعه دست به دست می‌شود و بسیاری از ما حتی\r\n بدون آنکه فرصت خواندن این نوشته‌ها را داشته باشیم خرجشان می‌کنیم. شاید \r\nنوشتن روی اسکناس از نگاه بسیاری از مردم دنیا عجیب باشد؛ مردمی که یاد \r\nگرفته‌اند به پول به‌عنوان سرمایه ملی احترام بگذارند و با توجه به \r\nهزینه‌های قابل توجه چاپ و امحای پول نهایت تلاش خود را در حفظ آن می‌کنند.\r\n در ایران اما موضوع نوشتن روی اسکناس و استفاده از اسکناس گاه به جای دفتر\r\n یادداشت، دفتر تلفن، دفتر حساب و حتی وسیله‌ای برای اعتراض به شرایط \r\nاقتصادی و اجتماعی امری متداول است، بدون آنکه مردم بدانند پول رایج هر \r\nکشور نشان‌دهنده اقتدار اقتصادی جامعه و توان خرید مردم است.
\r\n  
\r\n با وجود آنکه کارشناسان اقتصادی بارها نسبت به پیامدهای اقتصادی حاصل از \r\nاسکناس‌نویسی تذکر داده‌اند، تاکنون اقدام عملی مشخصی برای مقابله با نوشتن\r\n روی اسکناس‌ها انجام نشده است و مسئولان اطلاعات و آمار دقیقی درمورد زیان\r\n اقتصادی ناشی از این مساله ارائه نداده‌اند. البته، محتوای گاه اعتراضی \r\nبرخی از اسکناس نوشته‌ها طی چند سال اخیر مسئولان بانک مرکزی را بر آن داشت\r\n تا با استفتاء از مراجع عظام این موضوع را برای نخستین بار مورد توجه قرار\r\n دهند. نگاه منفی مراجع نسبت به اسکناس نویسی و توصیف آن به‌عنوان اقدامی \r\nدر راستای تخریب اموال عمومی بانک مرکزی را وادار کرد تا در دی  ۱۳۸۸ با \r\nانتشار اطلاعیه‌ای خواستار توقف اسکناس‌نویسی شود. در متن اطلاعیه بانک \r\nمرکزی اینگونه آمده است: متاسفانه بعضاً مشاهده می‌شود که برخی افراد اقدام\r\n به نگارش کلمات، عبارت و جملاتی روی اسکناس‌های رایج نموده یا آن را ممهور\r\n به مهر‌های گوناگون می‌نمایند. نظر به اینکه این گونه اقدامات موجب مخدوش،\r\n فرسوده و از رده خارج شدن اسکناس می‌گردد از این‌رو به عموم مردم توصیه \r\nمی‌گردد که از نوشتن یا مهرزدن روی اسکناس جداً خودداری نموده و در حفظ و \r\nنگهداری آن کوشا باشند .بدیهی است دارنده این‌گونه اسکناس‌ها در سراسر کشور\r\n در این مرحله باید به شعب بانک‌ها مراجعه و نسبت به تعویض این گونه \r\nاسکناس‌ها اقدام کنند.
\r\n  اسکناس‌هایی که نقره‌داغ می‌شوند
\r\n امحای اسکناس‌های کهنه و چاپ اسکناس‌های جدید به منظور جلوگیری از انتقال \r\nبیماری در تمامی دنیا امری متداول است. بر اساس استانداردهای جهانی عمر \r\nمفید هر اسکناس بین ۳ تا ۴ سال است و دولت‌ها اغلب پس از گذشت این زمان \r\nاقدام به امحای اسکناس می‌کنند. در ایران اما به‌دلیل هزینه بالای امحای \r\nبازه زمانی استفاده از اسکناس‌های درشت ۶ تا ۷ است. این درحالی است که به \r\nدلیل ناآگاهی مردم نسبت به نحوه صحیح نگهداری از پول و تا کردن و نوشتن روی\r\n اسکناس در عمل عمر مفید اسکناس‌های رایج در ایران نسبت به سایر کشورها \r\nکوتاه‌تر است. نگاهی به آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد که در سال ۹۰ حدود \r\nیک میلیارد قطعه اسکناس، در سال ۹۱ حدود ۵۰۰ میلیون قطعه اسکناس و در سال \r\n۹۲ حدود ۶۰۰ میلیون قطعه اسکناس فرسوده در کشور امحا شد. بر اساس آمارهای \r\nرسمی هزینه چاپ یک قطعه اسکناس در سال ۹۱ برابر با ۹۹ تومان بود و دولت \r\nتنها در آن سال ۴۹ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان بابت چاپ اسکناس‌های جدید \r\nهزینه کرده است. همچنین به گفته مسئولان بانک ملت، پاکسازی اسکناس‌های این \r\nبانک درسال ۹۰ رقمی معادل ۷ میلیارد و ۳۰۰ میلیون ریال را به بانک تحمیل \r\nکرد. اگرچه آمار دقیقی از هزینه امحای اسکناس طی ۵ سال اخیر در دسترس نیست،\r\n گزارش‌های بانک مرکزی نشان می‌دهد که در سال ۸۵ هزینه امحای بیش از ۵۰۰ \r\nمیلیون قطعه اسکناس برابر با دویست و ۳۷ میلیارد تومان بود. به‌طور حتم، با\r\n توجه به افزایش تورم و افزایش قیمت کاغذ در سال‌های اخیر هزینه امحای \r\nاسکناس چندین برابر قبل شده است. رقمی قابل توجه که به عقیده کارشناسان \r\nاقتصادی به جای چاپ اسکناس‌های جدید می‌تواند صرف ساخت مدرسه، بیمارستان و \r\nسایر اماکن عمومی شود.
\r\n  فرهنگ حفظ اسکناس نهادینه نشده است
\r\n یک اقتصاددان در گفت‌وگو با «آرمان» با اشاره به ابعاد اقتصادی \r\nاسکناس‌نویسی در کشور می‌گوید: در نگاه علمی فرهنگ با دو بخش مادی و معنوی \r\nتعریف می‌شود. فرهنگ مادی در محصولات و کالاهای ملموس خلاصه می‌شود و فرهنگ\r\n معنوی به نحوه استفاده از محصولات مربوط است. به باور من، در تحلیل چرایی \r\nاسکناس نویسی در کشور می‌توان با تکیه بر این نگاه علمی گفت که مانند \r\nبسیاری از پدیده‌های اجتماعی همزمان با ورود محصولات مادی فرهنگ استفاده از\r\n آنان به مردم آموزش داده نشده است. آلبرت بغازیان در ادامه تصریح می‌کند: \r\nما اسکناس را به مردم معرفی کردیم و به وفور در اختیار گذاشتیم اما هیچ‌گاه\r\n به مردم آموزش ندادیم که اسکناس را به چشم ثروت ملی ببینند و آن را حفظ \r\nکنند. اسکناس در فرهنگ ما کاغذی محسوب می‌شود که با آن می‌توان کالا خرید \r\nیا در موارد ضروری به‌عنوان دفترچه یادداشت استفاده کرد. مردم ما نسبت به \r\nاسکناس و هزینه‌ای که برای چاپ آن صرف می‌شود اطلاعی ندارند چراکه، \r\nنمی‌دانند بخشی از پول خود مردم هرساله برای چاپ مجدد اسکناس هزینه می‌شود.\r\n هزینه‌ای که می‌تواند به جای چاپ اسکناس جدید صرف بخش‌های ضروری شود. او \r\nبا اشاره به تجربه سایر کشورها در حفظ اسکناس بیان می‌کند: فکر می‌کنم جزو \r\nمعدود کشورهایی باشیم که برای پول ملی کشور ارزش قائل نمی‌شویم. زمانی که \r\nبه صرافی‌ها مراجعه می‌کنیم اسکناس هیچ یک از کشورها حتی تاخورده نیست. ضمن\r\n اینکه، در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته به‌دلیل جلوگیری از پولشویی اغلب\r\n مردم و دولت‌ها ترجیح می‌دهند از کارت‌های اعتباری استفاده کنند. این \r\nمساله یکی از عوامل کاهش هزینه چاپ اسکناس و حفظ منابع مالی به‌شمار \r\nمی‌رود.
\r\n  اسکناس نوشته‌ها خلاء رسانه‌های شفاف را پر می‌کنند
\r\n رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران نیز در گفت‌وگو با «آرمان» می‌گوید: استفاده\r\n ابزاری از پول در ایران امری کاملاً رایج و متداول است. مردم ما به پول به\r\n عنوان وسیله‌ای برای انتقال اطلاعات نگاه می‌کنند. در واقع، به‌دلیل ضعف \r\nرسانه‌ها در کشور، اسکناس امروز به یک رسانه تبدیل شده است. محمدامین \r\nقانعی‌راد در ادامه عنوان می‌کند: هدف از نوشتن روی اسکناس انتقال پیام \r\nاست. در این میان هم صرف هزینه اقتصادی چاپ اسکناس برای عده‌ای مهم نیست و \r\nعده‌ای دیگر هم فکر می‌کنند اتفاقاً خوب است که اعتراضشان نسبت به شرایط با\r\n هزینه مادی برای دولت همراه باشد. او با اشاره به اینکه اسکناس نوشته را \r\nمی‌توان در قالب جریان وندالیزم گنجاند، می‌گوید: به میزانی که مردم از \r\nقدرت اطلاع‌رسانی و اظهارنظر برخوردار باشند و رسانه‌ها به شکل شفاف‌تر با \r\nمردم برخورد کنند از بروز این نوع رفتارها کاسته می‌شود.  قانعی‌راد \r\nخاطرنشان می‌کند: زمانی که احساس تعلق میان شهروند یک جامعه با کالاها و \r\nابزارهای عمومی وجود نداشته باشد افراد به خود اجازه می‌دهند که هرگونه به \r\nنفعشان است یا می‌پسندند برخورد کنند بدون آنکه به عواقب آن توجه کنند یا \r\nبرایشان مهم باشد. به باور من، برای فهم این رفتار اشتباه باید بستر \r\nاجتماعی، نوع زیست مردم و مهم‌تر از همه عملکرد رسانه‌ها را مورد توجه قرار\r\n داد.

ارسال نظر

پس از بررسی تحریریه منتشر می‌شود.

این فرم توسط reCAPTCHA محافظت می‌شود. حریم خصوصی و شرایط استفاده گوگل اعمال می‌شود.