چرخه معیوب بورس و ارز

اعتبار - بازار آزاد ارز در خیابان اسلامبول نیم ساعت پس از آنکه شاخص بورس در خیابان حافظ بسته شد میل به نوسان پیدا کرد.

به گزارش پایگاه خبری اعتبار، قیمت\r\n دلار در بازار آزاد از ۳ هزار و ۴۳۰ تومان تا سطح ۳ هزار و ۴۷۵ تغییر کرد.\r\n تغییری که به گفته فعالان بازار ارز تحت تاثیر ریزش بورس صورت گرفت. در \r\nواقع در روزی که بورس با کاهش ۱/۱ درصدی روبه‌رو شد نرخ دلار ۳/۱ درصد \r\nبالاتر رفت. افت بورس در تحلیل نوسان دلار از آن جهت اهمیت دارد که با وجود\r\n معرفی عوامل دیگر در تغییر درجه نوسان بازار، آنها نتوانسته بودند بر روند\r\n قیمت دلار تاثیر بگذارند. فضای بازار به گونه‌ای بود که تا نیمه روز، نرخ \r\nدلار در مقایسه با آخرین روز کاری ۵ تومان نیز افت ثبت کرده بود اما به محض\r\n آنکه بازار بورس با پایین‌ترین رکورد ۱۴ ماهه به کار خود خاتمه داد \r\nضرباهنگ نوسان در بازار ارز نیز تشدید شد. نوسان در بازار ارز در حالی تحت \r\nتاثیر ریزش بورس رخ داد که بازیگران بورس نیز دلیل ریزش شاخص را نوسان‌های \r\nقیمتی در بازار ارز عنوان می‌کنند. این روند که از چهارم آذر (زمان تمدید \r\nمذاکرات) شکل گرفته موجب چرخه معیوبی در دو بازار مهم کشور شده است. \r\nبه‌گونه‌ای که هر کدام منشأ نوسان‌ساز را بازار دیگر معرفی کنند.

بازار\r\n ارز آزاد در خیابان اسلامبول نیم ساعت پس از آنکه شاخص بورس در خیابان \r\nحافظ بسته شد، میل به نوسان پیدا کرد. قیمت دلار در بازار آزاد از ۳ هزار و\r\n ۴۳۰ تومان تا سطح ۳ هزار و ۴۷۵ تغییر کرد.

تغییری که به گفته \r\nفعالان بازار ارز تحت تاثیر ریزش بورس صورت گرفت. در واقع در روزی که بورس \r\nبا کاهش ۱/۱ درصدی روبه‌رو شد، نرخ دلار ۳/۱ درصد بالاتر رفت. افت بورس در \r\nتحلیل نوسان دلار از آن جهت اهمیت دارد که با وجود معرفی عوامل دیگر در \r\nتغییر درجه نوسان بازار، آنها نتوانسته بودند بر روند قیمت دلار تاثیر \r\nبگذارند. تا ظهر روز گذشته نرخ دلار در مقایسه با آخرین روز کاری ۵ تومان \r\nنیز افت ثبت کرده بود اما به محض اینکه بازار سهام با پایین‌ترین رکورد ۱۴ \r\nماهه به کار خود خاتمه داد، ضرب‌آهنگ نوسان در بازار ارز نیز تشدید شد.

علت نوسان در دو بازار

درجه\r\n نوسان در بازار ارز و سهام از ۴ آذر (روز تمدید مذاکرات) شدت یافته است. \r\nشاخص بورس در مسیر ریزش قرار گرفته و قیمت دلار که شاخص بازار ارز به حساب \r\nمی‌آید میل به افزایش یافته است. در بیان عوامل نوسان دو بازار سه عامل با \r\nهم مشترک هستند؛ تغییر انتظارات، کاهش قیمت نفت و بودجه سه عاملی هستند که \r\nمنشأ نوسان در سه بازار معرفی می‌شوند. اما عامل چهارم در بازار ارز و بورس\r\n با یکدیگر متفاوت است. فعالان بازار ارز، ریزش بورس را عامل تاثیرگذار بر\r\n نوسان قیمت معرفی می‌کنند و در مقابل بازیگران بازار سهام افت شاخص را \r\nمتاثر از نوسان قیمت در بازار ارز توصیف می‌کنند. به این شکل فعالان هر دو \r\nبازار عامل مسلط نوسان در حوزه فعالیت خود را به بازار دیگر حواله می‌دهند.\r\n از همین رو هر دو بازار وارد چرخه معیوبی شده است که هر کدام در ریشه‌یابی\r\n علت نوسان به دیگری اشاره دارد.

نوسان در نگاه جریان‌گرا و سهام‌گرا

درباره\r\n رابطه پویای بین نرخ ارز و قیمت سهام هنوز توافق عمومی وجود ندارد اما \r\nبراساس پژوهش‌های انجام شده می‌توان دو دیدگاه کلی را در این خصوص مطرح \r\nکرد.

مدل جریان‌گرا: برخی با طرح مدل‌های جریان‌گرا این فرض را مطرح\r\n می‌کنند که حساب جاری کشور و تراز جاری(تفاضل صادرات از واردات) دو عامل \r\nتعیین‌کننده نرخ ارز هستند. این اثر در یک فرآیند مشخص و نهایتا بازار سهام\r\n اثر می‌گذارد. فرض مدل بر این است که تغییرات در نرخ ارز آثار خود را بر \r\nرقابت بین‌المللی و تراز تجاری و به این ترتیب بر متغیرهای واقعی اقتصاد \r\nهمچون تولید و درآمد واقعی منعکس می‌کند. این روند در ادامه جریان نقدینگی \r\nآتی و جاری شرکت‌ها و قیمت سهام آنها را متاثر می‌سازد. طبق این مدل کاهش \r\nارزش پول داخلی(افزایش در نرخ ارز) شرکت‌های محلی را بیشتر رقابتی می‌کند و\r\n صادرات آنها را در یک مقایسه بین‌المللی ارزان‌تر می‌سازد. افزایش مزیت \r\nکالای تولید داخل و به تبع آن افزایش صادرات نیز به درآمد بالاتر منجر \r\nمی‌شود که به نوبه خود قیمت سهام شرکت‌ها را افزایش می‌دهد. بنابراین در \r\nاین مدل‌ها نرخ ارز بر قیمت سهام با رابطه‌ای مثبت اثر می‌گذارد.

مدل\r\n سهام‌گرا: دیدگاه دوم به دیدگاه مدل‌های سهام‌گرا معروف هستند. در این \r\nمدل‌ها فرض می‌شود که حساب سرمایه عامل تعیین‌کننده نرخ ارز است. این مدل \r\nچنین عنوان می‌کند که رابطه منفی بین نرخ ارز و قیمت سهام وجود دارد. طبق \r\nاین مدل کاهش قیمت سهام باعث کاهش ثروت سرمایه گذاران داخلی می‌شود که این \r\nامر منجر به تقاضای کمتر برای پول به همراه نرخ بهره پایین‌تر می‌شود. کمتر\r\n شدن نرخ بهره موجب خروج سرمایه به سمت بازارهای خارج از کشور، با فرض \r\nثبات سایر شرایط و کاهش ارزش پول داخلی و گران‌تر شدن نرخ ارز می‌شود. \r\nبراساس مدل‌های پولی برعکس دو مدل فوق، بین نرخ ارز و قیمت سهام رابطه‌ای \r\nوجود ندارد.

آنچه از این مدل‌های نظری بر می‌آید نشان می‌دهد که \r\nهمزمان نمی‌تواند وضعیت دو بازار عامل تشدید نوسان در دیگر باشد. به بیان \r\nدیگر مطالعات نشان می‌دهد امکان دارد یک بازار علت باشد و بازار دیگر \r\nمعلول. اما رابطه دو طرفه علیتی در دو بازار تاکنون مشاهده نشده است.

برخی\r\n پژوهش‌ها نشان داده‌اند در ایران نتایج حاکی از تاثیرپذیری مستقیم ارزش \r\nسهام شرکت‌های صادراتی وغیر صادراتی از نرخ ارز بوده البته این ارتباط \r\nبه‌طور همزمان مشاهده نشده بلکه با یک وقفه زمانی برای دوره‌های ۶ ماهه، \r\nتایید شده است. این اثرگذاری نیز به دو شکل متفاوت بوده است به‌گونه‌ای که \r\nسهام شرکت‌های صادراتی با رشد همراه بوده است و در مقابل سهام شرکت‌های \r\nغیرصادراتی تنزل یافته است. برخی پژوهش‌ها نیز اثبات کرده اند بین نوسانات\r\n نرخ ارز و بازده سهام شرکت‌های صادرکننده پذیرفته شده در بورس اوراق \r\nبهادارتهران به‌صورت همزمان رابطه معناداری وجود دارد. بنابراین اثر ارز بر\r\n سهام شرکت‌ها در بورس یکسان نبوده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد در \r\nبورس اوراق بهادار تهران قیمت سهام بعضی از صنایع مثل گروه خودرویی‌ها \r\nوپیمانكاری‌ها از افزایش نرخ ارز آسیب می‌بینند و عکس آن برخی صنایع دیگر \r\nهمانند پتروشیمی‌ها و معدنی‌ها از افزایش نرخ ارز منتفع می‌شوند، براین \r\nاساس انتظار می‌رود كه افزایش یا كاهش نرخ ارز تاثیری متفاوت بر صنایع \r\nگوناگون بگذارند. اما در حال حاضر با وجود افزایش قیمت دلار سهام \r\nپتروشیمی‌ها نیز از وضعیت مناسبی برخوردار نیست. عاملی که گفته می‌شود به \r\nدلیل کاهش قیمت نفت است اما هنوز مطالعه دقیقی انجام نشده که تغییرات قیمت \r\nنفت با توجه به تغییرات نرخ دلار یک سال گذشته و گشایش‌های صورت گرفته چه \r\nمیزان بر سوددهی این شرکت‌ها اثر خواهد داشت.

درخصوص نرخ ارز نیز \r\nتجربه کشورهای دیگر نشان می‌دهد در طول بحران مالی در آسیای شرقی، در هیچ \r\nكشوری رابطه معنی دار از قیمت سهام به نرخ ارز مشاهده نشده است، ولی رابطه\r\n از نرخ ارز به قیمت سهام برای همه كشورهای مورد بررسی به‌جز مالزی وجود \r\nدارد(بررسی رابطه بین نااطمینانی نرخ واقعی ارز و شاخص قیمت سهام در بورس \r\nاوراق بهادار تهران-فصلنامه تحقیقات مدل سازی)

پدیده جدید

روند\r\n بازار ارز و سهام در دوره‌های گذشته نشان می‌دهد معمولاحرکت این دو شاخص \r\nدر هماهنگی با هم بوده و آنچه هم اکنون اتفاق افتاده پدیده جدیدی است که در\r\n دوره اخیر نمایان شده است. با توجه به آنکه نرخ سود بانکی نیز در حال \r\nمقایسه با نرخ تورم از بازدهی مناسب و کم ریسک برخوردار است نمی‌توان به \r\nصورت قطعی حکم داد که تمامی منابع خارج شده از بورس به بازار پر ریسک ارز \r\nمنتقل شود. بنابراین دور باطل و معیوبی که دو بازار در حال رخ دادن است تحت\r\n تاثیر عوامل بنیادین نیست. کارشناسان بااشاره به این پدیده تاکید دارند: \r\nسیاست‌گذاران در رویارویی با آن به‌جای جزئی نگری به‌صورت کلان و جامع دست \r\nبه اعمال سیاست بزنند تا بازار‌ها از این چرخه معیوب خارج شوند.

ارسال نظر

پس از بررسی تحریریه منتشر می‌شود.

این فرم توسط reCAPTCHA محافظت می‌شود. حریم خصوصی و شرایط استفاده گوگل اعمال می‌شود.