رابطه سرکوب قیمت‌ها با سقوط بورس

به گزارش پایگاه خبری اعتبار به نقل از مهر، چند ماه است که وضعیت بورس مناسب نیست و شاخص از قله ۸۹ هزار به کانال \r\n۷۱ هزار واحدی رسیده؛ به طوری که براساس آمارها در حدود ۶ ماه بیش از ۸۵ \r\nهزار میلیارد تومان از ارزش بازار کاسته شده است. این هم در شرایطی اتفاق \r\nافتاد که عمده فعالان بورسی رشدی ۴۰درصدی را برای بازار پیش بینی می کردند \r\nکه علی الاصول می بایست بخشی از این رشد در ۴ماه ابتدای سال رخ می داد. \r\nانتظاری که نه تنها محقق نشد بلکه کاهش هم یافت.\r\n

\r\n در این باره و مشکلات حال و حاضر بورس گفتگویی داشته ایم با محمدحسین \r\nمهدوی عادلی که دکترای اقتصاد از دانشگاه منچستر دارد و اکنون استاد \r\nدانشگاه و عضو هیات مدیره تامین اجتماعی است که سابقه ای طولانی در \r\nمدیریت‌های اقتصادی کشور داشته است.

\r\n

\r\n او پیش از این دارای مشاغلی همچون استاد تمام و مدیر گروه اقتصاد دانشگاه \r\nفردوسی مشهد، نماینده دولت در سازمان خصوصی‌ سازی در دولت سازندگی، نماینده\r\n موسسه بانکداری بانک مرکزی در استان خراسان، مشاور شرکت ملی صنایع \r\nپتروشیمی ایران، مدیر مسئول مجله علمی پژوهشی دانش و توسعه، استاد میهمان \r\nاقتصاد دانشگاه توهوکو (ژاپن)، رئیس دانشکده مدیریت صنعتی(وزارت صنایع)، \r\nمشاور معاون وزیر نیرو در دولت سازندگی، مدیر عامل شرکت سرمایه گذاری توس \r\nگستر، مشاور وزیر اقتصاد و دارایی در دولت اصلاحات، مشاور معاون وزیر نفت \r\nدر دولت اصلاحات، رئیس دانشکده امور اقتصادی وزارت اقتصاد، عضو شورای \r\nپژوهشی وزارت اقتصاد، عضو هیئت مدیره شرکت سرمایه گذاری خارجی ایران (وزارت\r\n اقتصاد)، مدیر عامل موسسه فرهنگی هنری خراسان، معاون پژوهشی مرکز ملی \r\nمطالعات جهانی شدن، رئیس پژوهشکده اقتصاد انرژی (وزارت نفت) و عضو شورای \r\nپژوهشی اتاق بازرگانی ایران بوده است. گفتگوی مهر با مهدوی عادلی را در \r\nادامه بخوانید:

\r\n

\r\n *سئوال: به نظر جنابعالی دلایل افت بورس در چند ماه گذشته چه بوده است؟

\r\n

\r\n – پاسخ: به طور کلی بازار بورس بازاری است که اعتبارش را\r\n از پشتوانه بخش واقعی اقتصاد می گیرد یعنی شرکتهایی که در بورس هستند یا \r\nدر بخش صنعت و  معدن  هستند یا نفت و پتروشیمی و یا خدمات بانکی و بیمه ای.\r\n پس بنابراین وقتی اقتصاد واقعی درحال رونق و رشد باشد و سود آوری درستی \r\nداشته باشد آنها هم علی القاعده نرخ رشدشان افزایش و  باعث سودآوری بیشتر \r\nمی شوند و قیمت سهامشان افزایش می یابد. الان مشکلی که در اقتصاد ایران \r\nوجود دارد این است که بخش واقعی اقتصاد در حال رکود تورمی است و رکود تورمی\r\n باعث می شود وضعیت اقتصاد به سامان نباشد.

\r\n

\r\n اولین کاری که دولت باید انجام دهد که در چند روز گذشته آقای روحانی با \r\nصنعتگران هم جلسه مهمی داشتند این بوده که چه کار کنیم اقتصاد را از رکود \r\nخارج کنیم؟ البته بازار بورس درست است که تا حد زیادی به اقتصاد واقعی  \r\nوابسته است اما بخشی دیگر شایعاتی است که در بازار دنبال می شود بالاخره \r\nافرادی هستند که می آیند و قیمت ها را  به صورتهای مختلفی افزایش می \r\nدهند.پس نمی توانیم بگوییم اثراتش یک به یک است ولی تاثیر گذار است. برای \r\nفعال کردن بازار سرمایه اول باید به اقتصاد واقعی پرداخته شود و آن را از \r\nرکود در آوریم که اگر  تحریم ها برداشته شود علی القاعده نقدینگی جدید وارد\r\n بازار می شود و در این صورت شرکت ها و صنایع برای تامین قطعات پول کمتری \r\nپرداخت می کنند و همه این عوامل موجب می شود سود دهی بخش اقتصاد بیشتر شود \r\nو  شرکت های جدید نیز وارد عرصه فعالیت شوند.

\r\n

\r\n اگر باز شدن فضا بتواند باعث جذب سرمایه گذاری خارجی در بازار بورس شود \r\nوضعیت خوبی را در بورس شاهد خواهیم بود، زیرا سرمایه گذاری خارجی در همه \r\nجای جهان به دو صورت است؛ یکی مستقیم دربخش واقعی اقتصاد و دیگری در بازار \r\nبورس. که متاسفانه بورس ما هنوز بین المللی نشده است. اگر تحریم ها برداشته\r\n شو،د این امر باعث می شود به دلیل جذابیتی که بورس ایران دارد که بازده آن\r\n هم در حالت عادی بالاتر از بورس های بین المللی است، با حضور سرمایه گذار \r\nخارجی ورود به این بازار پیدا کند، وضعیت بهبود می یابد و  قیمت ها افزایش \r\nپیدا خواهد کرد. این در صورتی است که مناسبات و تعاملات با دنیا به نوعی \r\nمناسب رقم زده شود و در این صورت شاخص به شدت افزایش خواهد داشت زیرا بررسی\r\n اکثر تحلیل ها چه فاندمنتال و چه تکنیکال بیانگر ان است که بازار حبابی \r\nنیست و قیمت ها واقعی و معقول است به خصوص برای سرمایه گذاران خارجی.

\r\n

\r\n *سیاست های انتظاری را چگونه ارزیابی می کنید. بسیاری از فعالان \r\nبازار می گویند دولت آنچه را باید انجام می داد، انجام نداده است، مثلا \r\nتکلیف پتروشیمی ها را معلوم نکرده، یارانه ها اجرا شده ولی اجازه افزایش \r\nقیمت داده نشده است و قیمت‌ها در حال سرکوب شدن است. آثارش این سیاست‌ها را\r\n بر  بورس چگونه ارزیابی می کنید، آیا فقر مدیریتی دراین زمینه ها وجود \r\nدارد؟

\r\n

\r\n – به طور کلی فاز دوم هدفمندی وقتی اجرا شد و حامل های انرژی افزایش داشت \r\nعلی القاعده باید تورمی به دنبال می داشت. ولی دولت مجبور بود در کوتاه مدت\r\n تورم را کنترل کند هم به دلیل آثار روانی و هم سایر موارد.

\r\n

\r\n بنابراین کنترل قیمت ها به همین مساله بر می گردد که اگر همزمان با افزایش\r\n حامل های انرژی کنترل قیمت ها را در بازارهای مختلف مثل بازار خودرو، و \r\n… افزایش می داد این باعث تورم لجام گسیخته حتی بالای ۴۰درصد می شد. پس \r\nمعقول بوده است که فعلا قیمت ها را نگه دارد، حتی اگر به قیمت کاهش سودآوری\r\n شرکت ها باشد.

\r\n

\r\n ولی آزادسازی قیمت‌ها به تدریج می تواند انجام شود. مثلا افزایش قیمت \r\nسیمان یا در مورد پتروشیمی ها هم همین طور. ممکن است در کوتاه مدت دولت \r\nبرای آن بخش هایی که می توانسته کاری انجام نداده است اما از طرفی دیگر \r\nباید موضع دولت را در کنترل تورم درک کرد. اولویت بعدی دولت که می توان به \r\nآن اشاره کرد ایجاد اشتغال است. ایجاد اشتغال هم اتفاق نمی افتد مگر با رشد\r\n سرمایه گزاری و تضمین سودآوری شرکت ها. پس بنابراین در فاز بعدی قیمت ها \r\nباید به تدریج واقعی گردند. تاخیر بیندازیم و فاز به فاز انجام دهیم و همزمان انجام ندهیم.

\r\n

\r\n * این اقدام چه آورده اقتصادی برای کشور می تواند به همراه داشته باشد؟

\r\n

\r\n – آثار روانی تورم را تا حد زیادی کنترل می کند. این بر می گردد به این که\r\n هر کشوری بنا به اقتضای منافع خودش سیاست هایش را تنظیم می کند. همانطور \r\nکه در ماه های اخیر برای کنترل بازار پول نرخ سود سپرده های بانک ها را \r\nکاهش دادند.

\r\n

\r\n مساله رکود تورمی از سال ۱۹۷۳ به بعد یعنی بعد از افزایش قیمت نفت اتفاق \r\nافتاد، این یک پدیده نو ظهور است. این چنین پدیده نوظهوری راه‌های مقابله \r\nبا آن بسیار پیچیده  است. ولی شاید دولت باید جلسات بیشتری با صاحبان صنعت و\r\n ذی نفعان داشته باشد و مشکلاتش را بگوید حتی حاضر باشد در دوره هایی به \r\nتولیدکنندگان یارانه بدهد و این اطمینان را بدهد که برای جلوگیری از \r\nورشکستگی میزانی از یارانه هایی که قرار بوده به آنها اختصاص پیدا کند را \r\nدر اختیارشان قرار دهد. به هر حال باید این نکته را توجه داشت که منافع ملی\r\n باید بر منافع بخشی و فردی اولویت داشته باشد. لذا بر این اساس باید تعامل\r\n باشد تا این تعامل درک متقابل به وجود آورد. مثلاً در مورد قیمت گذاری \r\nسیمان که البته باید از تاثیر بحران اخیر عراق بر این بازار اشاره کرد زیرا\r\n بخشی از بازار صادارت سیمان ایران در ارتباط با عراق است.

\r\n

\r\n *البته قبل از این موضوع هم وضعیت سیمانی ها رو به افول گذاشته بود؟

\r\n

\r\n – به این بدی نبود، زیرا آنگونه که آمارها نشان می دهد، صادرات سیمان \r\nایران برای این صنعت اهمیت دارد. چندی پیش نیز نشستی در بین برخی از فعالان\r\n بازار سیمان برگزار شده بود و در این جلسه کاهش بازار عراق و تأثیر آن بر \r\nقیمت ها مورد نقد قرار گرفت که بیان شد باید تهدیدها را تبدیل به فرصت کرد.\r\n در دنیا به این نتیجه رسیدند که در کشورهایی که یا گرما یا سرمای شدید \r\nدارند جاده های آسفالت کارآمد نیست زیرا در تابستان شره می کند و در زمستان\r\n شکننده می شود.

\r\n

\r\n در حال حاضر به سمت جاده های بتنی رفته اند که بین ۳۰ تا ۵۰ سال عمر می \r\nکنند. این پیشنهاد به فعالان این بازار شدکه به این سمت و سو بروند و بازار\r\n جدیدی برای خود ایجاد کنند. همانطور که می بینیم این همه راه، اتوبان، \r\nجاده و فرودگاه ایجاد می شود و می توان از این فرصت های جدید استفاده کرد. \r\nبنابراین لازم است در حالت تحت فشار نوآوری داشته باشیم و به دنبال بازار \r\nجدیدی برویم.

\r\n

\r\n * اگر از نقطه نظر جریان شناسی سیاسی نگاه کنیم زمانی که در گذشته\r\n سرکوب قیمت ها صورت گرفت و به قول جنابعالی سرکوب قیمت‌هایی با هدف تاخیر \r\nدر تورم، بسیاری از دولتمردان کنونی آن زمان از زیان بنگاه ها صحبت می \r\nکردند ولی در حال حاضر شاهد هستیم که خودشان مدافع این کار هستند، یعنی \r\nتناقضی در رفتار و کردار که به نظر می رسد به همان نقطه کلیدی حرف شما یعنی\r\n منافع ملی کجاست، می رسیم که می بینیم دیگر منافع ملی مطرح نیست و جریان \r\nها مبتنی بر خواست خودشان سیاست ها را تنظیم و اجرا می کنند. یعنی ملاحظاتی\r\n که بدنام نشویم و غیره. که در نتیجه این امر سیاست هایی را تنظیم می کنند \r\nکه نمونه اش هم همان بحث قیمت گذاری خودرو را شاهد بودیم که دو صدای متفاوت\r\n از دولت می آید؛ یکی برای مردم یکی برای تولید. سهم مسکن در بورس ما سهم \r\nقابل توجهی نیست. یعنی شرکتهایی که حضور دارند خیلی شاخص ساز نیستند و \r\nمحدودند. و در اینجا دیدگاه انتقادی به دولت وجود دارد که خیلی تمایل داشته\r\n که مسکن را در مقابل بازار بورس تحریک کند. یعنی پول از بورس وارد بازار \r\nمسکن شود. افزایش وام بانک مسکن یکی از این اقدامات بوده است. آیا قبول \r\nدارید دولت می خواهد بازارهایی غیر از بورس را فعال کند؛ مثل بازار  مسکن، \r\nمثل بازار پول به این معنا که نرخ بهره را به ۲۲ درصد برساند و این را \r\nجایگزین کند به عنوان بازار مطمئن تر از بورس. این چنین تحلیلی را قبول \r\nدارید؟

\r\n

\r\n – به طور کلی دولت به بازار سرمایه اعتقاد دارد و شاخص بورس برای همه \r\nدولتمردان اهمیت دارد، زیرا همانگونه که می دانید نبض جریان  اقتصاد کشور \r\nبا شاخص بورس تعیین می شود. از این جهت دولت نمی خواهد بورس وضعیت بدی \r\nداشته باشد. اما به دلیل اینکه بازار سرمایه ایران کم عمق است و همچنین \r\nخیلی شکننده؛ پس هر سیاستی تاثیر بسزایی بر روی آن دارد. در صورتی که اگر \r\nحجم آن زیاد بود شاید عمقش را بیشتر می کرد و به این شکنندگی نمی شد. باید \r\nدر جهت توسعه بازار سرمایه و افزایش سهم آن از تولید نا خالص ملی تلاش کرد.

\r\n

\r\n *اینجا انتقادی وجود دارد. وزیر اقتصاد اعتقاد دارد که بورس حبابی\r\n رشد کرده است. بالاخره سیاستهای پولی دست خود آقای وزیر بودهاست؛ همون \r\nموقع که نرخ سود بانک ها تا ۲۲ درصد اعلام شد طبیعی بود که سرمایه گذار با \r\nP/E ۵ و ۴  در این بازار نماند. چرا باید پولش را جایی بگذارد که P/E \r\n۱۰دارد؟ این پول را در بانک می گذارد و  سود ۲۵ درصد  می گیرد؟

\r\n

\r\n –  بورس یکی از بهترین بازارها برای سرمایه گذاری است، زیرا که سرمایه با \r\nتورم افزایش پیدا می کند کما اینکه بازدهی آن هم بد نبوده است. اما این که \r\nگفته می شود، رشد بورس غیر واقعی بوده است را تا حدی می توانیم تلطیف کنیم و\r\n این که برخی شرکت ها با افزایش دارایی ها و تجدید ارزیابی ها ناگهان رشد \r\nکردند؛ وگرنه در حالت رکود اقتصادی شاید شاخص از رشد کمتری برخوردار بود.

\r\n

\r\n *فعالان بورس می گویند وقتی نرخ ارز ۱۰۰۰ تومان ۳۰۰۰ تومان شده \r\nاست ما باید همسانی تولید و نرخ ارز را اعمال کنیم؛ بدین معنی که اگر \r\nبخواهیم همین کارخانه را هم اکنون با ارز ۳۰۰۰تومانی بسازیم، هزینه در پی \r\nدارد، پس طبیعی است که قیمت ها و بازار خودش را با قیمت جدید همسان کند.

\r\n

\r\n – این درست  است. ولی سودآوری شرکت ها چقدر زیاد شده است؟ زیرا همانگونه \r\nکه می دانید بورس روی صرفا دارایی ها که نمی چرخد بلکه روی بازده سهام می \r\nچرخد. وقتی که بسیاری از شرکت ها در زمان تحریم ها تولیدشان کاهش پیدا کرده\r\n است و مشکلاتی دیگر از جمله تفاوت قیمت بازار و کارخانه؛ پس بنابراین باید\r\n دیدسودشان چقدر زیاد شده است.

\r\n

\r\n *بنگاه ها می گویند برای سود بیشتر به ما اجازه افزایش قیمت بدهید؟

\r\n

\r\n – همسان سازی وقتی استمرار پیدا می کند که سود هم زیاد شده باشد. چون به \r\nدلایل مختلف سود زیاد نشده است. همیشه افزایش قیمت باعث افزایش سود نیست. \r\nکاهش هزینه ها وافزایش تولید وبهره ورد هم موثر است. شاید اگر تولید شرکت \r\nها  افزایش پیدا می کرد این تعداد در تولید ضرب می شد و سودآوریشان  هم به \r\nنسبت دارایشان افزایش پیدا می کرد که در این صورت وضعیت مناسب می شد ولی \r\nچون این اتفاق نیفتاده است .این باعث می شود که روند رشدی که بازار احساس \r\nمی کند باید وجود می داشت را نداشته است و در نتیجه انتظارات برآورده نشده و\r\n قیمت سهام انها پایین آمده است.

\r\n

\r\n درباره حضور کمرنگ شرکتهای موجود بورسی در زمینه مسکن هم که فرمودید. در \r\nدنیا بخشی از بازار مسکن از طریق بازار پول شکل می گیرد و بخش عمده ای دیگر\r\n در بازار سرمایه شکل می گیرد مثل ، اوراق رهن و غیره که در این بازار \r\nمنتشر می شود و به علت حضور بازار سرمایه است که بازار مسکن رونق می گیرد. \r\nالبته این باید کنترل شده باشد تا مانند بحران اقتصادی امریکا که از بازار \r\nمسکن شروع شد رخ ندهد.

\r\n

\r\n مثلا بانک مسکن به فرض به اندازه ۷۰۰ میلیارد تومان وام می دهد بعد منابعش\r\n تمام می شود در این زمان در مقابل این وام ۹۰۰ میلیارد اقساط  وجود دارد \r\nکه با نرخ سود ارزش فعلی این ۹۰۰ میلیارد را حساب می کند و به شرکتی دیگر \r\nدر بازار سرمایه مثلاً شرکت سرمایه گذاری بازنشستگی یک وام می فروشد.  این \r\nشرکت این را می خرد و  ۶۰۰میلیارد  و بانک مسکن مجدد این مبلغ را وام می \r\nدهد. پس می بینیم که تعامل بین بازار پول و سرمایه است که پول جدید خلق می \r\nکند.

\r\n

\r\n *این تعامل در حال حاضر وجود دارد؟

\r\n

\r\n – کم. شما گفتید بازار مسکن در بورس نقش کمی دارد، این درست است ولی \r\nبسیاری از عرصه هایی که بورس می توانسته وارد بازار مسکن بشود، آن عرصه ها \r\nرا نرفته است؛ پس بنابراین اگر حلقه ها تکمیل بشود بورس می تواند نقش خود \r\nرا داشته باشد و به اندازه ای بزرگ شود که بتواند در برابر بازار پول عرض \r\nاندام کند کما اینکه در دنیا ۶۰ تا ۷۰ درصد تأمین سرمایه شرکت ها از طریق \r\nبازار بورس است در صورتی که در ایران  این تسهیلات را عمدتااز بازار پول می\r\n گیرند.

\r\n

\r\n *چشم انداز بازار سرمایه را چطور می بینید؟

\r\n

\r\n –  اگر اقتصاد از رکود خارج شود و تحریم‌ها برداشته شود، بازار مثبت می شود.

\r\n

\r\n *یعنی فقط معطوف به عوامل خارجی می بینید؟

\r\n

\r\n – نه؛ ولی تحریم ها می تواند بازار را تحریک کند. به صورتی که قیمت تمام \r\nشده کالاها کاهش یابد، البته در صورتی که منابع وجود داشته باشد. ولی از آن\r\n مهمتر اینکه در حال حاضر اگر کسی بخواهد یک قطعه وارد کند باید همه جا را \r\nدور بزند ،ال سی ها را از یک جا، بارگیری را از جای دیگر تا که مشخص نشود \r\nمقصد این کالا به ایران است و همه این ها گاهی تا یکسال هم طول می کشد و \r\nموجب می شود قیمت تمام شده کالاها بالا می رود و در این صورت است که قابلیت\r\n رقابت از بین می رود. در صورتی که این موانع برطرف شود ،این رکود تبدیل به\r\n رونق می شود. در این میان صنایع خودروسازی، فولاد یا پتروشیمی هستند که \r\nاگر فعال شود بازار بورس و همچنین نسبت P/E آن کاملاً درست می شود.

\r\n

\r\n *برخی فعالان بورس می گویند شاخص بورس به دلیل دستکاری‌های صورت \r\nگرفته در سالهای اخیر واقعیت بازار را نشان نمی دهد؛ شما نظرتان چیست؟

\r\n

\r\n – این‌ها هم مزید بر علت می شود. یک مقدار اینکه واقعا حجم مبنا باید چقدر\r\n باشد تا تغییر قیمت حاصل شود که این حجم مبنایی که در حال حاضر وجود دارد \r\nواقعی است یا نه. یا اینکه ۴ درصد بیشتر نباید رشد یا نزول داشته باشد و \r\nصحبت هایی از این گونه.

\r\n

\r\n *نقش کارگزاران را در آینده چگونه می بینید؟

\r\n

\r\n – کارگزاران نقش بسیار مهمی در همه جای جهان ایفا می کنند و خودشان قدرت \r\nبالایی دارند. اینکه چگونه سهام را عرضه کنند و چگونه آن را تحلیل کنند؛ \r\nالبته باید گفت بازار را تحلیل غیر واقعی نمی کنند ولی سعی می کنند نیمه پر\r\n لیوان را به سهامدار نشان دهند.

\r\n

\r\n در این میان باید کانون های سرمایه گذاری یا شرکت های سرمایه گذاری ایجاد \r\nکرد که همه اینها باعث شود که سهامداری که از واقعیت های بازار خبر ندارد \r\nمتضرر نشود و بتوان حیطه امنی برایش درست کرد که میزان ضررش را کم کرد. در \r\nسال ۲۰۰۸ که بازار بورس دنیا افت شدید کرد همه متضرر شدند ولی به قول \r\nاقتصاددانان یک موقع هارد لندینگ داریم و یک موقع سافت لندینگ. پس \r\nکارگزاران باید در این میان نقش مشاوره داشته باشند و سرمایه گذار را مهم \r\nبدانند و فقط به فکر کارمزد خود نباشند. منافع ملی و منافع بازار را ببینند\r\n و بعد منافع سهامداری را که عامل اصلی حضور در بازار بورس است را.

\r\n

\r\n اگر کارگزاران این نقش را ایفا کنند و تعاملی که بین مقامات بورس با \r\nکارگزاران است بیشتر شود و هر دو آنها ببینند که به کمک هم نیاز دارند آن \r\nوقت فضایی ایجاد می شود که بتواند در شرایط بحرانی به سهامداران توصیه کنند\r\n که نفروشید. لذا اگر این کار تحقق پیدا کند دیگر در بازار بورس ناگهان \r\nعرضه افزایش پیدا نمی کند و در نتیجه آن قیمت ها سقوط نمی کند. پس بنابراین\r\n کارگزاران نقش مهمی در جهت و ثبات دادن به بازار بورس دارند و اگر این نقش\r\n را پر رنگ تر کنند و اگر به رابطه ای که بین کارگزار و سهامدار است اهمیت \r\nبدهند و اگر خود سازمان بورس هم در این راستا کارگزاران را حمایت کند علی \r\nالقاعده وضعیت بازار بهتر می شود. در این راستا نظارت هم حتما باید باشد به\r\n طوریکه  اعتمادشان را به سهامداران بیشتر کنند که هر چه این اعتماد بیشتر \r\nباشد هم برای بازار و هم برای اقتصاد بهتر است.

\r\n

\r\n * این نقش را شرکت های مشاور سرمایه گذاری ایفا نمی کنند؟

\r\n

\r\n – به نسبت شرکتهای کارگزاری خیلی تعدادشان اندک است و باید بیشتر شود و از\r\n طرفی دیگر نهادهای تامین مالی که به تعداد انگشتان دست است باید افزایش \r\nپیدا کنند و تأمین سرمایه ها را افزایش دهند. اینها ابزارهایی است که بازار\r\n بورس را در مقابل بازار پول برتر می نشاند. شما ببینید که چند بانک داریم و\r\n چند تا شرکت تامین سرمایه.همچنین نهاد ناظر بیشتر به جای اینکه دنبال \r\nابزارهای تنبیهی باشد بیشتر باید تشویقی شود. اگر خطایی هم صورت گرفت علی \r\nالقاعده باید جلو آن را بگیرد.

\r\n

\r\n مثلا در بعضی از کشورهای اروپایی اگر اطلاعات خاصی رد و بدل شود و بقیه \r\nسهامداران از آن خبر نداشته باشند برای آنها حکم زندان می برند. بنابراین \r\nاین جایی است که از رانت جلوگیری می شود و اعتماد ایجاد می شود و اگر \r\nاطلاعاتی هم وجود داشت عادلانه به همه منعکس می شود.

\r\n

\r\n *اگر شاخص  بورس افزایش پیدا کند چه تاثیری بر تورم می گذارد؟

\r\n

\r\n -بورس تنها بازاری است که به هر میزان افزایش پیدا کند نه تنها تورم را \r\nافزایش نمی دهد بلکه کاهش نیز می دهد. علت آن هم این است که نقدینگی آنجا \r\nمی رود و باعث می شود از بخشهایی که داد و ستدهای نقدی موجب افزایش قیمت ها\r\n می شود جلوگیری کند و در نتیجه نقدینگی های سرگردان ،دیگر بازارها را خراب\r\n نمی کند. نکته کلیدی شاخص بورس هم همین مساله است.