ریسک‌های سیستماتیک بورس

\r\n شاخص کنونی واقعیت معاملات بورس نیست

\r\n

\r\n این هیات علمی دانشگاه تهران در خصوص روند حرکت شاخص بورس نیز اذعان داشت:\r\n شاخص بورس اوراق بهادار به علت استفاده از روش میانگین موزون در محاسبات و\r\n همچنین لحاظ نمودن بازده نقدی در آن(چه در هنگام صعود و چه در هنگام نزول)\r\n افزایش یا کاهش واقعی دارایی های مردم را نمایندگی نمی کند؛ چون تنها با \r\nمثبت بودن یک یا چند سهم بزرگ و شاخص ساز در مقابل منفی بودن تمامی نمادهای\r\n معاملاتی، شاخص کل مثبت می شود.
\r\n وی اضافه کرد: از دی ماه سال گذشته تاکنون میانگین قیمت سهام بدون در نظر \r\nگرفتن اوزان آنها در بازار سرمایه نزدیک به ۵۰ درصد افت را نشان می دهد و \r\nاین در حالی که شاخص کل در این مدت نزدیک به ۲۰ درصد افت کرده است.
\r\n صادقی مقدم تصریح کرد: بنابراین نباید بازدهی ۱۰۸ درصدی شاخص کل در سال \r\nگذشته این ذهنیت را ایجاد کند که دارایی تمامی سهامداران بورس اوراق بهادار\r\n تهران پارسال بیش از دو برابر شده است.

\r\n

\r\n تاثیر نرخ ارز و تورم بر بورس

\r\n

\r\n این استاد دانشگاه در خصوص ماهیت رشد بازار و دلایل برخی کارشناسان مبنی \r\nبر حبابی بودن آن و عدم تاثیرپذیری از افزایش نرخ ارز گفت: تاثیر نرخ ارز و\r\n تورم در کلیت بازار سرمایه با یک تاخیر زمانی صورت می گیرد که در تمامی \r\nروندهای اقتصادی ۳۵ ساله کشور و در تمامی بازارها می توان آن را مدلسازی \r\nکرد و قابل توجیه است.
\r\n وی اضافه کرد: با افزایش آنی قیمت ارز شاخص بازار از آن تبعیت نمی کند و \r\nتغییرات آنی فقط ممکن است مربوط به رفتارهای هیجانی یک یا دو روزه باشد.
\r\n صادقی مقدم با اشاره به این که روند رشد واقعی بورس متاثر از تاثیر واقعی \r\nاین متغیرها بر عملکرد واقعی شرکت ها است گفت: افزایش نرخ ارز در سال گذشته\r\n به دو صورت بر شرکت های بورسی اثر گذار بوده است.
\r\n وی ادامه داد: یکی از آنها تاثیر مستقیمی است که افزایش نرخ ارز بر \r\nشرکتهایی که فروش صادراتی داشتند و یا محصولات آنها در داخل بر مبنای قیمت \r\nجهانی قیمت گذاری می شوند داشت که از جمله این شرکتها می توان به صنایع \r\nپتروشیمی و صنایعی همچون فولاد اشاره کرد.
\r\n وی گفت: بنابراین با افزایش سه برابری نرخ ارز، قیمت فروش آنها افزایش \r\nمتناسب با آن داشته و از سوی دیگر بهای تمام شده محصولات این شرکتها به آن \r\nمیزان از نرخ ارز متاثر نبوده است و این افزایش سودآوری سبب اقبال مردم به \r\nخرید سهام آنان شد؛ هرچند که در شرکتهایی همچون گروه های دارویی به علت \r\nتاثیرپذیری بیشتر بهای تمام شده نسبت به نرخ فروش این تاثیر پذیری منفی \r\nبوده است.
\r\n وی گفت: دومین مورد از تاثیر افزایش نرخ ارز بر شرکتهای بورسی مربوط به \r\nشرکت هایی است که محصولات جایگزین خارجی داشته و با افزایش نرخ ارز توان \r\nرقابتی آنها در بازار افزایش یافت و به تبع آن، این شرکتها توانستند در سال\r\n گذشته میزان فروش خود و نیز مبالغ فروش خود را تعدیل مناسب دهند که از \r\nجمله این شرکتها می توان صنایع لاستیک سازی، نساجی و کاشی را نام برد.
\r\n این استاد دانشگاه اضافه کرد: محاسبه ارزی شاخص و یا قیمت سهام شرکت ها طی\r\n سال های گذشته به نحوی روشن کننده این موضوع است که طی این سالها آیا \r\nدارایی های افرادی که در بازاری مولد سرمایه گذاری کرده اند حفظ شده یا خیر\r\n و در مقابل بازدهی بازارهای سفته بازی ارز، ملک چگونه بوده است.

\r\n

\r\n افزایش نرخ سپرده بانکی به بورس شک وارد کرد

\r\n

\r\n وی گفت: در زمان اوج و صعود بورس نیز P/E بازار منطقی بود و اگر ریسک های \r\nسیستماتیکی چون نرخ سپرده بانکی به آن وارد نمی شد و بنگاهها فدای آن نمی \r\nشدند، روند سودآوری بنگاهها و نسبت ذکرشده منطقی باقی می ماند.

\r\n

\r\n تاثیر افزایش نرخ خوراک پتروشیمی ها بر افت بازار سرمایه

\r\n

\r\n صادقی مقدم در خصوص تاثیر افزایش نرخ خوراک پتروشیمی ها بر افت بازار \r\nسرمایه نیز تاکید کرد: واکنش معاملات بورس نسبت به قمیت خوراک پتروشیمی ها \r\nاز زمان تصویب آن در مجلس نبوده است، بلکه از زمان ارائه لایحه بودجه به \r\nمجلس بود که نزول شاخص بورس اتفاق افتاد.
\r\n وی با اشاره به این که سرمایه و سرمایه گذار هوشمند است و از ریسک های \r\nسیستماتیک گریزان گفت: بنابراین چه انتظاری می توان از سهامداران داشت \r\nزمانی که در لایحه پیشنهادی دولت این ابهام بزرگ در خصوص نرخ خوراک مطرح \r\nبوده و تمامی رسانه های تصویری و سایت های خبری و رسانه های منتسب به وزارت\r\n نفت خبر از افزایش های چند برابری را می دادند.

\r\n

\r\n توقف عمدی نماد معاملاتی برخی شرکتها با بحث نرخ خوراک

\r\n

\r\n این عضو هیات علمی دانشگاه تهران ادامه داد: دلیل عدم افت شاخص در روزهای \r\nپس از تصویب لایحه خوراک پتروشیمی ها بسته بودن نمادهای بورسی متاثر از این\r\n لایحه در تالار شیشه ای و نیز غیرقابل معامله بودن آنان بوده است و \r\nنمادهای این شرکت ها به مرور مورد بازگشایی قرار گرفتند؛ بنابراین این \r\nموضوع کاهش قیمت ها و افت شاخص در بورس را فرسایشی کرد و سقوط بورس در طول ۶\r\n ماه اتفاق افتاد که این رویداد از لطف سازمان بورس تلقی می گردد نه تفکر \r\nاقتصادی آن سازمان.

\r\n

\r\n مجلس هم در ریزش بورس موثر بود

\r\n

\r\n وی اضافه کرد: از سویی دیگر کاهش شاخص بورس تنها متاثر از قیمت نرخ خوراک \r\nنبوده، بلکه تعیین نرخ بهره مالکانه معادن نیز در این موضوع تاثیرگذار بوده\r\n است.
\r\n صادقی مقدم گفت: نگاه جزیره ای و بخشی به اقتصاد ملی از سوی برخی از \r\nنمایندگان استانی مجلس که با توجه به مسئولیت ملی آنها، می توان از آن \r\nنمایندگان نیز خرده گرفت، سبب شد تا با وجود نظر کارشناسی مرکز پژوهش های \r\nمجلس مبنی بر نرخ حداکثر ۲۳ درصدی، نرخ ۳۰ درصد در صحن علنی مجلس به تصویب \r\nبرسد.
\r\n این استاد دانشگاه افزود: یکی از موارد قابل ذکر در زمان تصویب لایحه \r\nبودجه سال ۹۳ در مجلس بویژه در موضوع نرخ خوراک پتروشیمی ها، طرف مشورت \r\nقرار گرفتن تعدادی از مشاوران گمنام و تا حد بسیار زیادی کم تجربه و جوان \r\nبه جای نهادهای رسمی و پاسخ گو از سوی کمیسیون تلفیق و یا برخی از \r\nنمایندگان و مرکز پژوهش های مجلس بود.
\r\n وی تصریح کرد: بنابراین یکی از موضوعات مغفول مانده در این خصوص، طرح و \r\nتوجه به این موضوع بود که گاز کالایی Untraded است و اگر در این واحدها \r\nمصرف نشود به راحتی قابلیت صادرات و فروش از طرق مختلف را ندارد و برای \r\nصادرات یا مصرف جایگزین، نیاز به سرمایه گذاری های زیادی دارد، لذا نمی \r\nتوان آن را مانند کالای قابل معامله قیمت گذاری نمود.

\r\n

\r\n راهکارهای حمایت مجلس و دولت از بورس

\r\n

\r\n عضو هیات علمی دانشگاه تهران با اشاره به این که بازار سرمایه به عنوان \r\nفرزندی است که انتظار محبت از پدر و مادر خود را دارد و در این ایام از \r\nوالدین خود که دولت و مجلس هستند به علت وارد کردن ریسک های سیستماتیک آسیب\r\n خورده است گفت: تسهیل و تشویق بی قید و شرط صادرات، ممانعت از ایجاد هزینه\r\n های اضافی برای بنگاههای تولیدی و افزایش قیمت نهاده های آنان، تنظیم \r\nسیاست های مالیاتی در حال تصویب در مجلس برای هدایت صحیح وجوه به سمت \r\nبازارسرمایه و بازارهای هدف بجای بازارهای موازی سفته بازی، فیلتر نمودن \r\nقوانین مغایر با تسهیل فضای کسب و کار توسط کمیسیون خاص به ویژه کمیسیون \r\nاصل ۴۴ قانون اساسی از جمله موارد حمایتی است که مجلس می تواند با وضع آنها\r\n از بازار سرمایه کشور حمایت کند.

\r\n

\r\n توسعه بازار اولیه در گرو رونق بازار ثانویه

\r\n

\r\n صادقی مقدم در ادامه با بیان این که بازار ثانویه را می توان به مثابه \r\nآستری کت بازار اولیه تعبیر نمود که تنها از طریق آن می توان بازار اولیه \r\nرا توسعه داد اظهار داشت: قطعا توسعه بازار ثانویه انگیزه توسعه بازار \r\nاولیه را رقم خواهد زد.
\r\n وی گفت: با توجه به بیانات چند روز پیش مقام معظم رهبری و ضرورتی که ایشان\r\n در حمایت از تولید ملی بیان نمودند امیدوارم نمایندگان مجلس در راستای \r\nعملیاتی کردن پیشنهادات سازنده و کاهش ریسک های سیستماتیک بازار سرمایه و \r\nدر راستای کمک به توسعه هر چه بهتر و بیشتر این بازار، مساعدتهای لازم را \r\nبه عمل آورند که استفاده از قوانین مادری همچون قوانین مالیات ها و یا \r\nقانون تجارت و برنامه های پنج ساله اقتصادی در این زمینه تاثیرگذار خواهد \r\nبود.
\r\n
\r\n دغدغه هایی از جنس سهام عدالت

\r\n

\r\n وی در پایان در خصوص بازدهی سهام عدالت واگذار شده به عموم مردم نیز این \r\nنکته را بیان کرد که در برخی از شرکت های واگذار شده همچون ملی صنایع مس \r\nایران، بازدهی از زمان واگذاری تاکنون در حدود ۲۵ درصد سالیانه بوده است \r\n(یعنی کمتر از تورم) و این در شرایطی است که معدن آن دائما مورد تعرض ازسوی\r\n رئیس هیأت مدیره آن شرکت می گیرد.
\r\n