آنالیز بازار سرمایه

به گزارش پایگاه خبری اعتبار، بازار سرمایه در این روزها روند کند و راکدی را پشت سر می گذارد، شاخص \r\nبورس نیز در بیشتر روزها کاهشی است و روزهای اندکی که شاخص مثبت می شود، \r\nرشد کمی داشته با حجم و ارزش کم معاملات روبه روست. چنانچه در ۵ماهه ابتدای\r\n سال حجم معاملات روزانه به طور متوسط کمتر از ۳۰۰ میلیارد تومان بوده این \r\nدرحالی است که صندوق توسعه بازار نیز فعال بوده است. حجم و ارزش کم معاملات\r\n و روند کاهشی و کند نشان از رکود در بازار سرمایه دارد و تا مادامی که \r\nچرخش اطلاعاتی به لحاظ به ثمر نشستن مذاکرات همچنین دیگر فاکتورهای \r\nاقتصادی، ایجاد نشود، این رکود ادامه خواهد یافت.
به نظر می رسد در\r\n نیمه مهرماه به واسطه آماده شدن گزارش های شش ماهه، و متناسب با تحولات \r\nسیاسی با توجه به انتظار برآیندی مثبت از مذاکرات، بتوان گفت با توجه به \r\nارزندگی قیمت ها بازیگران بازار به استقبال نتیجه مذاکرات و گزارشات خوب \r\nصنایع خواهند رفت و در نیمه دوم سال، بازار پر رونقی را شاهد خواهیم بود.
چرا صندوق توسعه بازار نتواست انتظارات فعالان بازار را برآورده کند؟
در\r\n دنیا در خصوص صندوق‌های ثبات در حوزه بازار سهام تجربه کم و محدودی وجود \r\nدارد تجربیات اندکی که به کشورهایی نظیر تایوان و کره ختم شده و به صورت \r\nموردی و به خصوص در مواقع بحران از آن استفاده و ایجاد شده است.
باید \r\nاول دید که تعریف رسالت اولیه برای صندوق توسعه بازار چه بوده است؟ آیا \r\nرسالت این صندوق حمایت از بازار بوده به آن معنی که از ریزش شاخص جلوگیری \r\nکند یا هدف آن بازار گردانی بوده است؟ به نظر می رسد که تصور فعالان بازار \r\nاز فلسفه صندوق توسعه این بوده که با توجه به منابعی که در اختیار دارد، از\r\n افت شاخص و قیمت های سهام جلوگیری کند درحالیکه هدف صندوق این نبوده است \r\nکما اینکه منابعی که این صندوق در اختیار داشت، رقم اندکی بود. بیشتر به \r\nنظر می رسد که صندوق با هدف بازارگردانی سهام ایجاد شد چراکه در آن مقطع هم\r\n رکن بازارگردانی را نداشتیم.
اخیرا صندوق های بازارگردانی در حال\r\n شکل گیری است که می تواند به نقدشوندگی و روان شدن معاملات کمک شایانی \r\nکند. اما اگر عملکرد صندوق توسعه را به لحاظ بالارفتن نقدشوندگی، انجام \r\nمعاملات روان مورد بررسی قرار گیرد، می توان گفت که صندوق عملکرد خوبی \r\nداشته و دیده شد که در مواقعی که سهامی در صف های خرید یا فروش قرار گرفته \r\nبه روان شدن معاملات کمک کرده است بنابراین اگر با هدف بازارگردانی صندوق \r\nتوسعه را بسنجیم عملکرد خوبی داشته اما اگر هدف آن، حمایت از افت قیمت ها و\r\n شاخص ها بوده، عملکرد خوبی نداشته است. شاید در آینده با بلوغ صندوق های \r\nبازارگردانی دیگر نیازی به صندوق توسعه بازار به شکل امروزی نباشد.
اما\r\n نگرانی من از صندوق توسعه بازار به لحاظ نحوه و مکانیزم اداره و مدیریت آن\r\n است. چراکه نهادهای نظارتی بازار سرمایه درگیر کار اجرایی این صندوق شدند \r\nدر واقع تفکیک مقام نظارتی و اجرایی در این خصوص رعایت نشده و این ممکن است\r\n در آینده با وجود اطمینانی که به سلامت این افراد وجود دارد، ایجاد مشکل و\r\n مفسده کند چراکه مقام نظارتی اطلاعات نهانی در اختیار دارد و همواره این \r\nشائبه وجود دارد که با درنظر گرفتن این دو، اعتماد از فعالان بازار سلب \r\nشود.
این نگرانی عمده ومهمی است و اگر ما بخواهیم این صندوق را در \r\nآینده هم حفظ کنیم این تفکیک باید بین اجرا و نظارت صورت گیرد. گرچه تاکنون\r\n شواهد خاصی مبنی بر این نگرانی دیده نشده اما در آینده با بزرگ شدن این \r\nمنابع و صندوق این شائبه وجود دارد که در راستای اهداف سودآوری یا کنترل \r\nبازار، مدیریت از اطلاعات نهانی استفاده کند یا اقدامات آن منجر به دستکاری\r\n قیمت‌هت شود. اینکه این صندوق از بازار سرمایه منتفع شود هیچ اشکالی ندارد\r\n اما اینکه این انتفاع را از با کار کارشناسی و تحلیل در شرایط منصفانه و \r\nمساوی با سایر نهادهای مالی به دست می آورد یا بهره گیری از اطلاعات نهانی،\r\n باید توجه کرد.
اما فعالان بازار انتقاد دیگری هم به صندوق وارد می\r\n کنند مبنی براینکه صندوق در ابتدای امر با نگاه حمایتی وارد بازار سرمایه \r\nشد در نتیجه جلوی ریزش شاخص و قیمت ها را به صورت مقطعی گرفت و به نوعی \r\nروند اصلاح قیمت ها را کند کرد و باعث شد بحران بازار سرمایه طولانی شود، \r\nدرواقع وقتی روند رکودی طولانی شود، به بحران و هیجانات منفی منجر خواهد \r\nشد. به نظر می رسد بخشی از اقداماتی که در هفت ماه اخیر صورت گرفته منجمله\r\n همین صندوق توسعه، اصلاح قیمت ها و رکود بازار را طولانی کرد و این باعث \r\nشد که فعالان بازار سرمایه خسته شوند به طوریکه رخوت و رکود در فعالیت \r\nآن‌ها مشاهد می شود بدان معنی که تا موج مثبتی ناشی از خبرهای خوب ایجاد \r\nنشود، این فعالین انگیزه ای برای خرید ندارند.
یکی دیگر از این اقدامات \r\nکه به نوعی می توان آن را بدترین اقدام سازمان هم نامید، محدودیت های فروش \r\nسهام در اواخر سال قبل بود که آسیب جدی به اعتماد عمومی بازار وارد کرد.
به بحث رکود ورود خواهیم کرد اما پیش از آن به این پرسش پاسخ دهید که چه راهکاری را برای جایگزینی صندوق توسعه پیشنهاد می کنید؟
صندوق\r\n های بازارگردانی که در حال ایجاد است، گزینه های خوبی هستند که سازمان \r\nبرای ایجاد آن، پیشقدم شده و مشوق هایی برای موسسین آن، قرار داده که این \r\nصندوق ها، توسعه بیابد. به نظر می رسد که توسعه این صندوق ها و سرمایه \r\nگذاری آن ها در سهام بزرگ بازار مبین آن است که از صندوق توسعه به صورت \r\nموردی استفاده شود. البته با توجه به اینکه تفکیک نظارت و اجرا لحاظ شود \r\nشاید بتوان به عنوان راهکار و پیشنهاد چنین مطرح کرد که صندوق توسعه، \r\nمنابعی که در اختیار دارد را به طور مستقیم وارد بازار نکند بلکه آن را با \r\nمکانیزمی به صندوق های سرمایه گذاری مشترک بدهد و این صندوق ها به محض \r\nدریافت این منابع آن را صرف خرید سهام کنند.
این مهم، ضمن تقویت \r\nاین صندوق ها به نوعی رسالت حمایتی صندوق توسعه را نیز محقق می کند، باید \r\nدر نظر داشت که صندوق های سرمایه گذاری مشترک، خود از عوامل سرعت و شتاب \r\nکاهش قیمت سهام در شرایط هیجانات منفی محسوب می شوند چراکه در این شرایط با\r\n حجم بالایی از ابطال یونیت ها مواجه می شوند از سوی دیگر این اقدام می \r\nتواند شائبه استفاده از اطلاعات نهانی و دستکاری قیمت‌ها که پیش‌تر مطرح \r\nشد، را از بین ببرد از سوی دیگر با حمایت از این صندوق های سرمایه گذاری \r\nمشترک، از گسترش دامنه هیجان منفی بازار بکاهد درنتیجه هدف حمایت از بازار \r\nمحقق شده است.
عامل اصلی رکود شاخص چه بود؟
رشد شاخص \r\nهای بورس تا دی ماه به واسطه استنباط هایی که از فضای سیاسی و اقتصادی کشور\r\n می شد، افزایش داشت. پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، نوید رشد \r\nاقتصادی و حل شدن مسائل و مشکلات در سطح بینی الملل در کنار تورمی که در آن\r\n مقطع بود، سود شرکت های بورسی را به صورت اسمی افزایش های معناداری می \r\nداد، مجموع این عوامل در کنار رشد سودآوری شرکت ها، قیمت سهام را هم، صعودی\r\n کرد. خوش‌بینی نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی هم باعث شد که P/E بازار \r\nسرمایه از متوسط تاریخی عبور کند و به محدوده ۸ و بالاتر برسد درحالیکه \r\nمیانگین تاریخی P/E بازار سرمایه کمتر از ۶ است. باید در نظر داشت، این خوش\r\n بینی با توجه به فاکتورهای سیاسی و اقتصادی در آن مقطع، قابل دفاع بود، \r\nاما مشکل از کجا ناشی شد؟!
شاید آغاز آن را بتوان نرخ گذاری خوراک \r\nپتروشیمی ها همچنین عوارض معادن، توسط مجلس دانست چراکه این مهم چشم انداز \r\nسودآوری بورس را برای سال ۹۳ نسبت به ۹۲ با تهدید مواجه کرد، در کنار آن \r\nافزایش نرخ سود بانک‌ها هم بی تقصیر نبود. دست بانک ها برای اعطای سودهای \r\n۲۲ و بیشتر از آن بازگذاشته شد دولت اوراق مشارکت ۲۳درصدی منتشر کرد. همه \r\nاین عوامل باعث شد که مزیت های بورس نسبت به بازار موازی یعنی بازار پول \r\nکاهش پیدا کند. نکته مهم اینکه سمت و سو مذاکرت هسته ای نیز برخلاف خوش \r\nبینی اولیه که وجود داشت، حاصل نشد، فعالان بازار انتظار داشتند که در \r\nتیرماه امسال به نتیجه قابل قبول و ملموسی در خصوص مذاکرات برسیم که در \r\nنهایت به تمدید ۴ماهه منجر شد.
بنابراین جمیع این عوامل شامل تصمیمات \r\nمجلس، نرخ بالای سودهای بانکی، محدودیت فروش، صندوق توسعه، نمادهای متوقف و\r\n عدم پیشرفت ملموس مذاکرات باعث شده ما در نقطه فعلی باشیم.
چگونه اعتماد به بازار بازمی گردد؟
در\r\n شرایط فعلی قیمت سهام در سطوح ارزنده ای قرار گرفته یعنی در شرایطی هستیم \r\nکه P/E بازار پایین تر از P/E تاریخی خود قرار دارد که نشان دهنده آن است \r\nکه قیمت سهام ارزنده است که با بازگشت اعتماد به بازار می توان انتظار رونق\r\n دوباره بورس را داشت. این جلب اعتماد می تواند در قالب پیشرفت مذاکرات \r\nباشد که انگیزه ها را برای ورود مجدد نقدینگی به بازار افزایش دهد، می \r\nتواند در اقدامات اصلاحی مجلس در خصوص بودجه سال آینده باشد، می تواند در \r\nلایحه خروج از رکود باشد یعنی سیگنال هایی مبنی براینکه سرمایه گذاران \r\nبالقوه احساس کنند که بازار سرمایه می تواند جایی باشد که بتوانند سود قابل\r\n قبولی نسبت به سود بانکی به دست بیاورند، در صورت وقوع هر کدام از این \r\nموارد، رونق به بازار بازمی گردد.
معتقدم که شرایط فعلی، زمان خوبی\r\n برای ورود به بازار است گرچه مادامی که اتفاقات مذکور، رخ ندهد، نقدینگی \r\nزیادی، به بازار نخواهد آمد و نقدینگی با حجم کم در بازار دست به دست می \r\nشود و از این مقطع به بعد رونق نسبی خواهد بود یعنی روند این رونق کند است،\r\n تاجاییکه اتفاق مهمی رخ دهد که می تواند هر کدام از موارد مطرح شده باشد.
با وجود ارزندگی قیمت سهام، چرا سرمایه گذاران به بازار وارد نمی شوند؟
علامت\r\n دهی بورس علامت دهی درستی است، نکته اینکه در شرایط کنونی هم علامت‌هایی \r\nمبنی برخروج از رکود وجود دارد واقعیت این است امنیت سرمایه گذاری مسئله \r\nمهمی است تا مادامی که مذاکرات هنوز بلاتکلیف است و سرمایه گذاران نمی \r\nدانند که تا آذرماه این مذاکرات به سرانجام می‌رسد یا قرار است تمدید \r\nدوباره شود در نتیجه فعالان بازار عزم جدی برای سرمایه گذاری نخواهند داشت.\r\n به عنوان نمونه به سرمایه گذاران خارجی هم می توان اشاره کرد که در کشور \r\nدر رفت و آمد هستند و آنها هم منتظر بحث بین الملل و در حال ارزیابی هستند،\r\n فعالان بازار سهام هم به این همین نحو عمل می کنند و مترصد این هستند که \r\nبا مرتفع شدن مسائل بین المللی، با انگیزه بیشتری وارد بازار سهام شوند.
اما\r\n باید در نظرداشت که بورس ما، بورس دولتی است و نقش حقوقی های شبه دولتی \r\nبالاست؛ چنانکه در گذشته در مقاطعی شاهد آن بودیم که با تزریق پول از سوی \r\nاین نهادها، به صورت مقطعی شاخص های بورس متفاوت با واقعیت های اقتصاد نشان\r\n داده شدند. اما شرایط کنونی مبین واقعیت بازار است، چراکه نهادهای عمومی و\r\n دولتی با کمبود نقدینگی مواجه هستند و نمی توانند نقدینگی به بازار تزریق \r\nکنند. حال حاضر “بازار” برآیند عملکرد فعالان واقعی است، اشخاص حقیقی و \r\nحقوقی که وابستگی نهادی و دولتی کمتری دارند در نتیجه قیمت های کنونی سهام\r\n در عین ارزندگی منعکس کننده ریسک های سیستماتیک بازار هست.
نقدینگی کجاست؟
در\r\n شرایطی که بازار مسکن، ارز، سهام، در رکود هستند، نقدینگی در بانک‌هاست، \r\nنرخ جذاب سود بانکی نقدینگی را جذب کرده اما باید توجه کرد که این نقدینگی \r\nآماده است و به محضی که هر کدام از این بازارها جذابتر دیده شود، این \r\nنقدینگی به سوی آن حرکت خواهد کرد. و در صورت کاهش نرخ سود هم در شرایطی که\r\n دیگر بازارهای موازی جذابیت داشته باشد، می تواند عاملی برای خروج نقدینگی\r\n از بانک ها باشد.
باید در نظر داشت که با ابزارهای مدیریت ریسک در\r\n بازار می توان به جذابیت بازار سهام، کمک کرد. اوراق تبعی نمونه‌ی خوبی \r\nاست که آستانه زیان سرمایه گذاران را مدیریت می کند اما هنوز شناخته شده \r\nنبوده و با محدودیت مواجه است. در این بازار، ابزاری نیاز است که ریسک شرکت\r\n های حقوقی ای که با حجم بالا در بازار هستند، را مدیریت کند. مانند آپشن و\r\n قراردادهای آتی که نمونه این ابزارهاست و در دنیا استفاده می شود که هنوز \r\nدر کشور ما توسعه پیدا نکرده است.
در خصوص افزایش دامنه نوسان و کاهش حجم مبنا چه نظری دارید
اگر\r\n به صورت کلی بخواهیم به این مسئله نگاه کنیم من معتقدم که محدودیت های \r\nمعاملاتی باید بازنگری شود. اما اگر بخواهیم با توجه به شرایط کنونی همچنین\r\n با توجه به کاهش شاخص ها، آن را مورد بررسی قرار دهیم باید گفت که این \r\nنگرانی وجود دارد که بازنگری در افزایش دامنه نوسان و کاهش حجم مبنا، در \r\nاین مقطع، شرایط را بدتر کند اتخاذ این تصمیم در این مقطع ریسک بالایی \r\nدارد. اما با در نظر گرفتن اینکه در شرایط کنونی صف های خرید و فروشی \r\nنداریم معتقدم در این مقطع هم قابلیت اجرا شدن را دارد.
توقف طولانی نمادهای پالایشی ها به کجا رسید ؟
آنچه\r\n واضح است اینکه بخشی از نقدینگی بازار در صنعت پالایشی ها بلوکه شد و با \r\nبازگشایی این نمادها یکی از مشکلات بازار که حبس نقدینگی فعالان است، \r\nمرتفع خواهد شد، فعالان بازار با تحلیلی که دارند ممکن است پس از بازگشایی \r\nبخواهند این نقدینگی را در سهام دیگر سرمایه گذاری کنند و برخی نیز براساس \r\nتحلیل خود اقدام به خرید خواهند کرد در نتیجه اینکه بازگشایی این نمادها به\r\n شادابی بازار کمک می کند.
و در آخر…
رونقی که در سال \r\nقبل بود و افتی که این ماهها اتفاق افتاد تجربه خوبی برای بازار بود که \r\nلزوم بازنگری در برخی مسائل را به وجود آورد، بحث بازارگردانی نمونه آن \r\nاست. ضمن اینکه کسانی که به بازار سرمایه وارد می شوند متوجه شده اند که \r\nاین بازار تخصصی و حرفه ای است و لزوم استفاده از خدمات نهادهای تخصصی \r\nمانند صندوق های سرمایه گذاری و سبد گردانی را پررنگ تر می‌کند. افراد شاید\r\n در کوتاه مدت با هیجانات بازدهی را کسب کنند اما کسانی در این بازار موفق \r\nهستند که بلند مدت فکر می کنند.