به گزارش پایگاه خبری «عصراعتبار» به نقل از مهر، بهای واقعی طلای خام در بازار ایران فارغ از نظام عرضه و تقاضا داخلی تحت تأثیر سه رکن اصلی است: قیمت جهانی طلا، نرخ دلار و عیار. در این گزارش به تشریح دقیق تأثیر هر یک از این پارامترها بر بازار داخلی پرداخته و ضمن محاسبه نرخ واقعی طلای 24 عیار با به‌روزترین نرخ‌های میدانی از بازارهای جهانی و داخلی، آخرین نرخ اعلامی توسط اتحادیه صنف فروشندگان و سازندگان طلا، جواهر، نقره و سکه تهران را مورد ارزیابی قرار می‌دهیم.

عیار، معیاری برای تعیین خلوص طلا

عیار، مقیاس سنجش خلوص طلا است. اگرچه خلوص طلا در بازارهای جهانی بر مبنای سیستم 1000 واحدی تعیین می‌شود، اما در ایران روش 24 واحدی (عیار) رایج‌تر است.

بر این اساس، طلای 24 عیار، خالص‌ترین طلای ممکن با خلوص 999.9 قسمت از 1000 قسمت بوده و تنها شامل 0.1 گرم ناخالصی در هر 1000 گرم طلا است و دارای خلوص 99.99 درصدی است.

از طرف دیگر، طلای 18 عیار که رایج‌ترین عیار در ساخت زیورآلات در بازار طلای ایران است در هر 1000 گرم طلا دارای 750 گرم طلای خالص بوده که خود معادل خلوص 75 درصدی است؛ این نسبت مستقیماً از تقسیم 18 بر 24 به دست می‌آید.

علاوه بر عیار، در بازار ایران با مفهومی به نام «مظنه» نیز روبرو هستیم. مظنه معادل یک مثقال (4.608 گرم) طلای 17 عیار (با خلوص تقریبی 70.5 درصد) بوده و به عنوان یک واحد سنجش قیمت در کنار قیمت هر گرم طلای 18 یا 24 عیار مطرح است.

بررسی بهای جهانی طلا

بهای جهانی طلا، که یکی از عوامل کلیدی قیمت‌گذاری داخلی است، به طور استاندارد بر حسب دلار و برای هر اونس طلای خالص (99.99 درصد یا 24 عیار) گزارش می‌شود.

در اینجا لازم است درباره واحد اونس موردی را یادآور شد. برای اندازه‌گیری وزن فلزات گران‌بها، یعنی طلا، نقره، پلاتین، رودیم و پالادیم از اونس بین‌المللی تروا استفاده می‌شود که معادل 31٫1034768 گرم است و به اختصار اونس نامیده می‌شود.

در این میان، باید به واحد «اونس بین‌المللی تروا» که در بازار معمولاً به اختصار «اونس» نامیده می‌شود، اشاره کرد.

در بازارهای جهانی به ویژه اروپا و آمریکا برای اندازه‌گیری وزن فلزات گران‌بها (از جلمه طلا، نقره و پلاتین)، از اونس بین‌المللی تروا استفاده می‌شود که دقیقاً معادل 31.1034768 گرم است که متفاوت از ضریب تبدیل اونس معمولی به گرم در سایر موارد است.

بر اساس آخرین داده‌های بازارهای جهانی، معاملات پایانی طلا در روز جمعه 26 دی 1404 (16 ژانویه 2026)، در محدوده 4595 دلار (دقیقاً 4594 دلار و 83 سنت) به ازای هر اونس بسته شده است.

بررسی نرخ دلار در بازار ایران

بررسی میدانی خبرنگار مهر در ساعت 12 روز یکشنبه 28 دی 1404 از بازار ارز خیابان فردوسی نشان می‌دهد که در این تاریخ هر اسکناس دلار در صرافی ملی ایران در محدوده قیمت 142 هزار و 500 تومان به متقاضیان فروخته شده است.

این در حالی است که نرخ سایر صرافی‌ها و دلالان ارز حاضر در خیابان فردوسی (از میدان فردوسی تا خیابان منوچهری) یک تا 3 هزار تومان بالاتر از صرافی ملی بود.

محاسبه نرخ واقعی هر گرم طلا

هر گرم طلای 24 عیار در بازار ایران از حاصلضرب قیمت جهانی طلا (بر حسب دلار به ازای هر اونس) در نرخ دلار آزاد در بازار ایران، سپس تقسیم بر 31.1034768 (ضریب تبدیل اونس به گرم) به دست می‌آید. البته نهایتا باید حداقل 4 درصد به‌عنوان کارمزد و تعرفه واردات و از این قبیل هزینه‌ها به این نرخ اضافه شود.

بنابراین هر گرم طلای 24 عیار با اونس 4594 دلار و 83 سنتی و دلار 142 هزار و 500 تومانی برابر است با 21 میلیون و 893 هزار و 173 تومان که این مبلغ برای دلار 145 هزار تومانی به عدد 22 میلیون و 277 هزار و 264 تومان می‌رسد که اگر از 4 درصد کارمزد و تعرفه واردات طلا صرف نظر کنیم این اعداد به ترتیب برابر 21 میلیون و 17 هزار تومان برای دلار 142 هزار و 500 تومانی و 21 میلیون و 385 هزار تومان برای دلار 145 هزار تومانی خواهد بود.

برای بدست آوردن بهای هر گرم طلای خام 18 عیار کافی است نرخ‌های فوق را در عدد 0.75 ضرب کنیم تا به ترتیب به عدد 16 میلیون و 419 هزار تومان به ازای دلار 142 هزار و 500 تومانی و عدد 16 میلیون و 707 هزار تومانی به ازای دلار 145 هزار تومانی برسیم و اگر از 4 درصد کارمزد و تعرفه واردات طلا صرف نظر کنیم این اعداد به ترتیب برابر 15 میلیون و 762 هزار تومان برای دلار 142 هزار و 500 تومانی و 16 میلیون و 38 هزار تومان برای دلار 145 هزار تومانی خواهد بود.

قیمت طلا و آخرین تغییرات آن بر اساس اعلام اتحادیه

نرخ اعلامی توسط اتحادیه طلای تهران که در تصویر زیر قابل مشاهده است حاکی از ارزش 20 میلیون و 35 هزار تومانی هر گرم طلای خام 24 عیار است که با محاسبات فوق فاصله قابل توجه و معناداری دارد.

حال بازار طلا در انتظار است تا ببینید در معاملات روز جاری همزمان با بازگشایی بازارهای جهانی شاهد ریزش سهمگین بهای جهانی خواهیم بود یا دلار با عقب‌نشینی سنگین به کانال 130 هزار تومانی بازخواهد گشت؟

در هر صورت نرخ منتشر شده توسط اتحادیه طلای تهران، نه با قیمت جهانی طلا همخوانی دارد و نه با نرخ ارز در بازار آزاد. این امر نشان می‌دهد که اتحادیه یا قیمت جهانی طلا را زیر 4200 دلار و یا نرخ ارز را کمتر از 135 هزار تومان در نظر گرفته است و در صورت تداوم این روند احتمالاً یا باید از این پس منتظر رد پای نرخ دستوری در بازار طلا باشیم یا طبق روال مرسوم بازار بپذیریم طلا دارای حباب منفی است که ناشی از تقویت عرضه و ضعف تقاضا است.