حذف صفر از واحد پولی در گذر تاریخ

به گزارش پایگاه خبری «عصر اعتبار»، در آرژانتین طی سال ۱۹۶۰ میلادی، هر دلار آمریکا در برابر ۱۱۰۰ تا ۳۵۰۰ پزوی آرژانتین مبادله می شد، این کشور با حذف دو صفر از پول خود ارزش آن را در برابر دلار افزایش داد، در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی نیز هر دلار آمریکا در برابر ۱۸۰۰۰ تا ۱۸۰۰۰۰ پزو داد و ستد می شد، دولت آرژانتین در سال ۱۹۸۳ چهار صفر از پول خود را حذف کرد.

در ژانویه ۲۰۰۵ نیز، ترکیه لیره جدید را جایگزین لیره قدیم خود کرد، بر این اساس هر یک میلیون لیره قدیم ترکیه (حذف شش صفر) به یک لیره جدید تبدیل شد، در ماه جولای همین سال نیز رومانی با حذف چهار صفر واحد پول جدید خود موسوم به لیو را معرفی کرد، در هر دو مورد، دولتهای ترکیه و رومانی پیام آشکاری را برای مردم و جامعه بین الملل فرستادند و آن این که سیاست های اقتصادی دولت درگذشته اشتباه بوده است.

آخرین نمونه در این زمینه به زیمبابوه مربوط می شود که طی آن دولت این کشور ۱۰صفر را از پول ملی این کشور حذف کرد.

۱۹کشور در این مدت یک بار اقدام به حذف صفر کرده اند و ۱۰کشور نیز ۲بار این کار را انجام داده اند، آرژانتین ۴بار، یوگسلاوی سابق ۵بار و برزیل نیز ۶بار صفرهای پول ملی خود را حذف کردند.

واحد پول ایران
در سال ۱۳۰۸ شمسی در ایران نیز با کم شدن ارزش دینار و نیاز به واحد پول ساده و قوی، واحد اصلی پول ایران از دینار به ریال تبدیل شد. هر صد دینار جدید معادل یک ریال شد و ریال واحد اصلی قرار گرفت و دینار جدید شد پول خرد کمتر از ۱ ریال. اما تبدیل واحد پول قدیمی دینار و تومان قدیمی به دینار و ریال جدید برای مردم نامانوس بود و عادت قبلی مردم باقی ماند.

در سال های اولیه پس از انقلاب اسلامی سکه های ۱ و ۲ و ۵ ریالی وجود داشت و به کار می رفت. مردم به آنها ۱ قرانی و ۲ قرانی و ۵ قرانی می گفتند یا طبق سنت برجای مانده از دوره قاجار که هر قران برابر هزار دینار بود می گفتند: دو زاری، پنج زاری یعنی دو هزار یا پنج هزار دیناری!

اما در سال های پس از ۱۳۷۰ سکه های پنج ریالی (پنج قرانی / پنج زاری ) و کمتر از آن به کلی بی ارزش شد و کمترین سکه ای که توسط بانک مرکزی ضرب شد، سکه ی  ۱۰ ریالی بود و این سکه، کوچکترین سکه و پول ایرانی شد.

از آنجایی که در زبان مردم، به ۱۰ ریالی، یک تومان گفته می شد بنابراین واحد قران ( هزار/ ازار دینار) که در ۱ و ۲ و ۵ قرانی برجای مانده بود، از زبان مردم به کلی منسوخ شد و به تاریخ پیوست و تومان جای آن را گرفت.

موضوع حذف چند صفر از واحد پول کشور سال‌هاست که مطرح و هر از گاهی درباره آن بحث و سپس به بایگانی سپرده می‌شود، ولی این‌بار به صورت جدی لایحه‌ای از سوی دولت به مجلس ارایه شده است که واحد پول کشور را از ریال به تومان تغییر دهند.در واقع در صورت تصویب نهایی این لایحه فقط یک صفر از روی اسکناس‌ها و نیز صورت‌های مالی برداشته می‌شود. هر چند برای مردم تفاوت چندانی نمی‌کند؛ زیرا مردم مدت‌هاست که از ریال استفاده نمی‌کنند و به همان تومان پناه برده‌اند.

خبرنگار: فائزه مقصودیان