به گزارش پایگاه خبری «عصر اعتبار» به نقل از ایرنا، از پانزدهم دی ماه، وعده دولت برای تک نرخی شدن ارز عملیاتی شد و نزدیک دو هفته از ادغام تالارهای اول و دوم ارزی می گذرد؛ اقدامی که نه فقط عرضه ارز از سوی صادرکنندگان را شدت بخشیده، بلکه نرخ ها را نیز تعدیل کرده است.

تک نرخی شدن ارز، مطالبه چندین ساله بخش خصوصی بود که هر بار به دلایلی اجرایی نمی شد اما این بار نه تنها ارز چند نرخی از نظام تامین ارزی برچیده شده، بلکه ارز ترجیحی نیز حذف شده است زیرا به باور کارشناسان وجود ارز به نام های مختلفی چون ترجیحی، نیمایی، مبادله ای، تالار دوم و ... سبب شده بود تا برخی از شکاف قیمتی موجود بهره ببرند. معضلی که حتی با نظارت های سختگیرانه هم قابل رسیدگی نبود.

بیش‌اظهاری واردات، کم‌اظهاری در صادرات و رواج کارت های بازرگانی یک‌بار مصرف و اجاره ای سبب شده بود تا ارز حاصل از صادرات به کشور باز نگردد و منجر به بی ثباتی در اقتصاد و محدودیت در منابع ارزی کشور شود که این امر بی ثباتی را در بازارهای اقتصادی کشور نیز ایجاد می کرد.

در باره تک نرخی شدن ارز با فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون سرمایه گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی و صدرالدین نیاورانی، نائب رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران به گفت و گو نشستیم.

شفافیت و رقابت در بازار نتایج تک نرخی شدن ارز

فرشید شکرخدایی رئیس کمیسیون سرمایه گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا اظهار داشت: تک نرخی شدن ارز در کوتاه مدت شفافیت و در بلند مدت رقابت در بازار را به دنبال خواهد داشت.

وی افزود: وقتی قیمت ارز چندنرخی باشد کالا در بازار به بالاترین قیمت ارز فروخته می شود. هر قدر هم که کنترل و نظارت صورت بگیرد اما باز امکان سوءاستفاده در بازار وجود دارد چرا که حجم زیادی متقاضی وجود دارد.

رئیس کمیسیون سرمایه گذاری و تامین مالی اتاق ایران با بیان اینکه تصمیم رئیس جمهور در تحقق ارز تک نرخی درخواست فعالان اقتصادی بود، گفت: با این اقدام ریشه فساد خشکانده می شود و انگیزه را برای خروج کالای ارزان‌قیمت و قاچاق کم خواهد کرد.

وی عنوان کرد: به خاطر ارزهای چند نرخی و ارزان بودن ریال، کالاهای ایرانی توسط پاکستانی ها و عراقی ها از کشور خارج می شود و یارانه جریان معکوس به خود گرفته است که به نفع اقتصاد ما نیست.

شکرخدایی تاکید کرد: برای رسیدن به نقطه تعادل باید در مرحله نخست چالش های حوزه صادرات برداشته شود تا با تک نرخی شدن ارز و تقویت ارزش ریال، ارزآوری به کشور را شاهد باشیم.

بازار تعیین کننده نرخ ارز

وی با بیان اینکه تعیین کننده قیمت ارز، بازار و مردم هستند گفت: یکی از مهمترین نگرانی های مسئولان در بانک مرکزی بحث خروج ارز از کشور است که این امر باعث شد تا سیاست شکست خورده ارزهای چهار هزار و 200 تومانی و 28 هزار و 500 تومانی شکل بگیرد.

رئیس کمیسیون سرمایه گذاری و تامین مالی اتاق ایران تاکید کرد: قیمت واقعی ارز بر اساس تقاضاست، در صورتی که عرضه کالا در بازار زیاد شود منجر به فروکش کردن تقاضای کاذب و ارزان شدن کالا می‌شود.

وی با اشاره به اینکه عده ای معتقدند صادرات کالای ایرانی باعث کمبود می شود، گفت: این نوع صادرات زمانی اتفاق می افتد که فاصله ارزی با بازار آزاد زیاد باشد و وقتی که شکاف ارزهای تجاری با بازار کم باشد به طور قطع منجر به عرضه زیاد کالا در بازار و صادرات کالا می شود.

شکرخدایی تاکید کرد: سوبسید دولت باید صرف مصرف کننده واقعی شود تا از رانت و فساد جلوگیری کند. از سوی دیگر نیز باید قدرت خرید و توان درآمدی مردم به صورت پله‌ای افزایش پیدا کند، چراکه درآمد ماهیانه 100 تا 200 دلاری در شان ملت ما نیست.

وی با بیان اینکه به ثمر نشستن ارز تک نرخی نیازمند سپری شدن مدت زمان چهار ساله است، خاطرنشان کرد: این اقدام جراحی اقتصاد است که همزمان با تقویت حوزه صادرات منجر به افزایش ارز آوری و تقویت ارزش ریال می‌شود.

رئیس کمیسیون سرمایه گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران تاکید کرد: دولت باید در این مدت، پنج دهک پایین جامعه را از طریق کالای اساسی، تامین پروتین مورد نیاز، بیمه سلامت و ... مورد حمایت قرار دهد تا قدرت خریدشان کاهش پیدا نکند.

تک نرخی شدن ارز به نفع اقتصاد و تجارت

صدرالدین نیاورانی نائب رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: بخش خصوصی با تک نرخی شدن ارز موافق است و این مطالبه چند ساله ای بود که در صورت عملیاتی شدن به نفع اقتصاد و تجارت است.

وی اضافه کرد: بحث تک نرخی شدن ارز بارها از سوی مسئولان مطرح شد اما به مرحله اجرا نرسید و امیدواریم این بار با قاطعیت اجرایی شود تا آثار آن را در اقتصاد ببینیم.

نائب رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه تک نرخی شدن ارز 100 درصد به نفع تجارت و حذف رانت است، گفت: بخشی از صادرات کشور محصول اقلامی بودند که با ارز ترجیحی وارد کشور می‌شدند؛ برای مثال وقتی بیسکوئیت صادر می کنیم، آرد، شکر و روغن آن از محل ارز ارزان تامین شده بود.

نیاورانی تاکید کرد: تک نرخی شدن ارز در بلندمدت منجر به رقابت و یکسان سازی محصولات صادراتی و در نهایت ارزآوری به کشور می شود. در نهایت با حذف ارز ترجیحی، صادرکنندگان انگیزه بیشتری برای بازگرداندن ارزهای حاصل از صادرات پیدا می‌کنند.

نیاورانی ابراز کرد: دولت باید سیاست ساماندهی وضعیت تک نرخی شدن ارز را با اصلاحات ساختاری اجرایی کند و در این مسیر که خواسته فعالان اقتصادی و بخش خصوصی است جدیت داشته باشد.

وی با تاکید بر اینکه باید مبلغ مابه التفاوت یارانه به آحاد جامعه پرداخت شود، گفت: باید هم‌زمان با اصلاح نرخ ارز، بسته‌های حمایتی مشخص و هدفمند برای جبران آثار تک نرخی شدن به اقشار جامعه به‌خصوص آسیب‌پذیر پرداخت شود.

طبق گفته کارشناسان و فعالان اقتصادی، تک نرخی شدن ارز منجر به جلوگیری از رانت‌خوری، سفته بازی، فساد و تنظیم نرخ ارز در بازار می شود که باید در کنار آن سفره و معیشت مردم نیز با حمایت های یارانه ای مورد توجه قرار گیرد.